İlk Mesleki Hukuk Gazetesi: Hukuk (İnceleme-Dizin)

Read full text
Authors: Hasret Gümüş
Cited by: 0
References: 4

Abstract

19. yüzyılda yenileşme hareketleri ile birlikte devletin her alanında reform çalışmaları yapılmıştır. Yapılan çalışmalar hukuk alanında da kendini göstermiş ve kanunlaştırma hareketleri başlamıştır. 1840 Ceza Kanunnamesi Osmanlı hukukunda kanunlaşmanın ilk adımı olmuştur. Akabinde ticaret, ceza ve arazi gibi önemli alanlarda kanunnameler/nizamnameler yayımlanmıştır. Çıkarılan bu yeni kanunnameler/nizamnameler Düstûr’da toplanmıştır. Bu sayede devletin mevzuat kitabı olurken aynı zamanda herkesin ulaşabileceği bir yayın meydana getirilmiştir. Çünkü Düstûr, düzenli olarak çıkarılmış ve neredeyse günümüze kadar ulaşmıştır. Düstûr’a ek olarak Ceride-i Mehâkim ve bu gibi resmî yayınlarla kanunnameler yayımlanmıştır. Hukuk alanında süreli yayınların arttığı bu dönemde ticaret ve eğitim alanlarında çok öncesinde bireysel yayınlar ve mesleki gazeteler çıkarıldığı görülmüştür. Bu yayınlar incelendiğinde herkesin takip edebileceği özelliğe sahip olduğu anlaşılmaktadır. Hukuk alanında da resmî kurumlarca çıkarılan yeni düzenlemelerin hukuk alanında çıkarılacak bir mesleki gazete ile yaşanılan dönüşümün topluma duyurulması gerekmektedir. Hukuk alanındaki mesleki gazeteye hukuk reformundan ihtiyaç duyulmuştur. 1890 yılında Osmanlı’da ilk hukuk gazetesi Hukuk adıyla Doktor ve hukukçu İlyas Matar ile hukukçu İlyas Ressam tarafından çıkarılmıştır. Hukuk Gazetesi’nin yaklaşık altı yıl süren yayın hayatında toplam 50 sayı çıkarılmış ve 1896 yılında maddi destek görememesinden dolayı yayın hayatına son verilmiştir. Gazetede, genel olarak yayın dönemi içerisinde çıkarılan kanunlar, açıklanmaya muhtaç olan mahkeme ilamları ve önemli konularda makaleler farklı mesleklerden kişiler tarafından kaleme alınmıştır. Bu çalışmada, hukuk alanında ilk meslek gazetesi olan Hukuk Gazetesi’nde yazılan makalelerin muhtevasının tespiti ile yaşanan değişimin gazeteye yansıdığı hususları ve gazetenin temel amacına ulaşıp ulaşmadığı gibi sorulara cevap aranmıştır. Belirtilen hedeflere somut örnekler sunmak ve gelecekte yapılacak araştırmalara kaynak teşkil edebilmek amacıyla, çalışmanın sonuna Hukuk Gazetesi’nin dizini eklenmiştir.

Fields of Study & Subjects

Ottoman and Turkish Studies Ottoman Empire History and Society Public Administration and Governance

Publication details

Journal / source
Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları dergisi
Volume
31
Issue
2
Pages
2097–2137
Publication date
7 January 2026