Spora Yönelim, Mental İyi Oluş ve Öznel Zindelik: Aracılık Modeli Üzerine Bir İnceleme

Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin spora yönelik tutumlarının öznel zindelik düzeyleri üzerindeki etkisini ve bu ilişkide mental iyi oluşun aracılık rolünü incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Planlanmış Davranış Teorisi çerçevesinde yapılandırılmış ve ilişkisel tarama modeli temelinde yürütülmüştür. Çalışmanın evrenini, Türkiye’nin farklı üniversitelerinde öğrenim gören lisans öğrencileri oluşturmaktadır. Gönüllülük esasına dayalı olarak belirlenen ölçütleri karşılayan toplam 640 üniversite öğrencisi araştırmanın örneklemini oluşturmuştur. Veriler, spora yönelik tutum, mental iyi oluş ve öznel zindelik değişkenlerini ölçmeye yönelik standart ölçekler aracılığıyla toplanmıştır. Analiz sürecinde öncelikle verilerin analizlere uygunluğu incelenmiş, ardından ölçme araçlarının faktör yapıları doğrulayıcı faktör analizi ile test edilmiştir. Değişkenler arasındaki ilişkiler korelasyon analizleriyle değerlendirilmiş; hipotezlerin sınanmasında regresyon ve bootstrap temelli aracılık analizlerinden yararlanılmıştır. Aracılık analizleri, Hayes tarafından geliştirilen PROCESS Macro’nun Model 4’ü kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Analiz sonuçları, spora yönelik tutum ile mental iyi oluş, mental iyi oluş ile öznel zindelik ve spora yönelik tutum ile öznel zindelik arasında anlamlı ve pozitif ilişkiler bulunduğunu göstermektedir. Regresyon analizleri, spora yönelik tutumun öznel zindeliği doğrudan ve anlamlı biçimde yordadığını ortaya koyarken, aracılık analizleri mental iyi oluşun bu ilişkide istatistiksel olarak anlamlı bir aracı rol üstlendiğini göstermiştir. Bulgular, spora yönelik olumlu tutumların öznel zindeliği mental iyi oluş üzerinden işleyen bütüncül bir mekanizma aracılığıyla güçlendirdiğini ortaya koymaktadır. Bu yönüyle çalışma, üniversite öğrencilerinin iyi oluşunu desteklemeye yönelik spor ve fiziksel aktivite temelli uygulamaların önemine dikkat çekmektedir.