Üstün Yeteneklilerin Matematik Olimpiyatları Eğitimi Alanındaki Araştırma Eğilimleri: Türkiye’deki Lisansüstü Tezlerin Sistematik Analizi

Bu araştırma, 2012-2024 yılları arasında Türkiye’de matematik olimpiyatları eğitimi ve üstün yetenekli öğrenciler odağında hazırlanmış 10 lisansüstü tezin sistematik içerik analizi ile incelenmesini amaçlamaktadır. YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanından belirlenen ölçütler doğrultusunda seçilen tezler, tümevarımsal içerik analizi yöntemiyle çözümlenmiştir. Analiz süreci sonucunda, ulusal araştırmalardaki temel örüntüleri yansıtan yedi ana tema ortaya çıkmıştır: matematiksel yaratıcılık, matematiksel iletişim, stratejik düşünme ve problem çözme, öğretmen yeterlikleri, pedagojik yönelimler, bilişsel düzey ve soru analizi ile kimlik ve sosyal faktörler. Bulgular, tezlerin büyük çoğunluğunun bireysel başarıya ve klasik matematiksel yeterliklere odaklandığını; ancak öğretmen yeterlikleri, pedagojik modelleme, yaratıcı problem kurma ve sosyo-kültürel faktörler gibi uygulamaya dayalı ve ileri düzey konuları kısıtlı düzeyde ele aldığını göstermiştir. Elde edilen eğilimler, Türkiye'deki olimpiyat temelli araştırmaların genellikle betimsel veya nitel içerik analizi deseninde kaldığını ve nedensel ilişki kurmayı sağlayacak deneysel ya da uzunlamasına izleme gibi ileri düzey metodolojik yaklaşımların sınırlı kullanıldığını ortaya koymaktadır. Sonuç olarak, olimpiyat eğitiminin salt yarışma başarısıyla sınırlı görülmemesi, bunun yerine üst düzey düşünme, yaratıcılık ve disiplinlerarası etkileşimi destekleyen bütüncül bir pedagojik yaklaşıma evrilmesi önerilmiştir.