Parti, Seçim ve Hükümet Sistemlerinin Giriftliği Üzerine Teorik Bir Analiz

Hükümet sisteminin işleyişi kadar parti sistemi ile seçim sisteminin işleyişi bir o kadar önem arz etmektedir. Bu çalışma, siyasal partileri, seçimlerde ve hükümet etmede bekleyen sistemik ilişkileri gündemine almıştır. Bir siyasal partinin bir hükümet sistemine erişebilmesi, görünürde öncelikle seçim sistemi aşamasını geçmesi ile mümkündür. Buna karşın mevcut hükümet sisteminin işleyişi, seçim sistemi üzerinden partiler sistemini yönlendirmeyi ya da biçimlendirmeyi de beraberinde getirebilir. Ortaya çıkan bu girift alanın çözümlenmesi günümüzde hala ciddi tartışmalara kaynaklık etmeye ya da kimi kronik sorunların görülememesine neden olabilmektedir. Dahası Türkiye özelinde temsil adaleti ile yönetsel istikrarı birlikte sağlayabilmenin bu girift alanda ne oranda mümkün olup olmadığının anlaşılması çalışmanın çıkış noktasını oluşturmuştur. Bu temelde Maurice Duverger’in konuya ilişkin yaklaşım biçimlerinden hareketle eleştirel bir tartışma yürütülmüştür. Bu kapsamda “demokratik bir siyasal sistem tasarımı” içerisinde parti sistemi ve seçim sistemi ile hükümet sistemleri arasındaki ilişkiler analiz edilmiştir. Buna göre demokratik tasarımlarda mutlak temsile veya mutlak istikrara yönelik tek yönlü ısrarcı tercihlerin olumsuz çıktılar üretebilecek siyasal tercihlere dönüşebileceği ve olabildiğince her iki yönde bir denge güderek ancak eşitleme olanağının olmayacağı gerçeği ile demokratik bir tasarımın inşa edilebileceği sonucuna varılmıştır.