1980 Lahey Sözleşmesi Çerçevesinde Uluslararası Çocuk Kaçırmada Çocuğun Üstün Menfaati ve Hızlı İade Arasındaki Çatışma

1980 Lahey Sözleşmesi'nin temel amacı, uluslararası çocuk kaçırma ve alıkoyma durumlarında çocuğun mutat meskenine derhal iadesini sağlamak ve çocuğun üstün menfaatini korumaktır. Bu çalışma, uluslararası çocuk kaçırma vakalarının hukuki boyutunu 1980 tarihli Lahey Sözleşmesi çerçevesinde ele almakta; özellikle “çocuğun iadesi” yükümlülüğü ile “çocuğun üstün yararı” ilkesi arasındaki dengeyi incelemektedir. Sözleşme’nin hızlı iade amacına rağmen, iade kararlarının çocuğun fiziksel, psikolojik ve sosyal bütünlüğü üzerindeki etkileri dikkate alınmaksızın verilmesi, insan hakları bağlamında tartışmalara yol açmaktadır. Çalışmada, iade istisnalarına ilişkin hükümler ve bunların ulusal ve uluslararası yargı kararlarında nasıl uygulandığı karşılaştırmalı olarak analiz edilmiştir. Bu çerçevede, iade sürecinde çocuğun yüksek yararının somut koşullara göre değerlendirilmesi, istisna hükümlerinin dar yorumu yerine çocuğun korunmasına öncelik verilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Sonuç olarak, sınır ötesi çocuk kaçırma uyuşmazlıklarında yalnızca usul ekonomisi ve hızlı çözüm değil, çocuğun korunması ve refahı temelinde karar verilmesi gerektiği savunulmaktadır.