Reakcje przedstawicieli Konferencji Episkopatu Polski na przypadki nadużyć seksualnych wobec nieletnich ze strony podległych im duchownych w latach 2001–2015

Artykuł koncentruje się na wyeksponowaniu początków trudnego, trwającego do dzisiaj procesu rozliczenia polskiego Kościoła katolickiego z proble­mu pedofilii. Celem artykułu jest zaprezentowanie reakcji Konferencji Episkopatu Polski związanych z ujawnianymi w mediach przypadkami nadużyć seksualnych ze strony duchownych w latach 2001–2015. Szczególne znaczenie odegrała w tym kontekście nie tylko krytyczna analiza publicznych wypowiedzi poszczególnych przedstawicieli KEP, lecz także inicjowane przez nią działania związane z wypraco­wywaniem pierwszych standardów ochrony małoletnich w polskim Kościele kato­lickim. W tym kontekście kluczowa okazała się kwerenda materiałów źródłowych poświęconych pierwszym przypadkom pedofilii w polskim Kościele katolickim, takim jak sprawa abp. Juliusza Paetza, ks. Michała M. z Tylawy czy dwie głośne sprawy dotyczące nadużyć seksualnych ze strony polskich duchownych na Domi­nikanie: ks. Wojciecha Gila i nuncjusza apostolskiego abp. Józefa Wesołowskiego. Istotną rolę odegrała także pierwsza książka poświęcona problemowi pedofilii w polskim Kościele, którą w 2013 r. wydał w Polsce holenderski dziennikarz Ekke Overbeek. Zastosowanie metody prawno-instytucjonalnej pozwoliło na zbadanie procesu kształtowania kościelnych standardów ochrony małoletnich mających swój wyraz w dokumencie Wytycznych dotyczących wstępnego dochodzenia kanonicznego w przypadku oskarżeń duchownych o czyny przeciwko szóstemu przykazaniu Deka­logu z osobą niepełnoletnią poniżej osiemnastego roku życia. Kształtowanie wspo­mnianych standardów miało swój wyraz także w powołaniu urzędu Koordynatora ds. ochrony dzieci i młodzieży przy KEP w 2013 r., jak również w powołaniu rok później działającego do dzisiaj Centrum Ochrony Dziecka