Wieża północna kościoła farnego w Chełmnie

Wieża północna kościoła parafialnego pw. Wniebowzięcia Najświętszej Maryi Panny w Chełmnie jest wybitnym przykładem architektury gotyckiej. Powstała w początku XIV wieku jako dzwonnica. Dbałość o jej stan na przestrzeni wieków należała przede wszystkim do miasta. Istotne światło na jej losy, począwszy od XVI/XVII wieku, rzucają mało uwzględniane dotychczas źródła pisane, ikonograficzne i materialne. Przede wszystkim te ostatnie: krzyż z wieży i dokument znaleziony w kuli hełmu, oba z 1616 roku, oraz ołowiane blachy pokrycia hełmu, noszące daty 1671 i 1780, w sposób zasadniczy przebudowują stan wiedzy na temat chronologii kształtowania się wizerunku tej dominanty w panoramie Chełmna. Jednym z najważniejszych źródeł ikonograficznych jest najstarsza fotografia wieży datowana na rok 1865 oraz liczne panoramy miasta, w tym najstarsza z 1599 roku. Spośród źródeł pisanych najważniejszym zdaje się być zalecenie biskupa Macieja Konopackiego z 1612 roku remontu wieży, zrealizowane za biskupa Jana Kuczborskiego. W świetle omawianego materiału źródłowego hełm wieży okazuje się być dziełem wczesnobarokowym, być może nawiązującym do wcześniejszej formy gotyckiej.