AFET BİLİNCİ ÖLÇEĞİ'NİN TÜRKÇE'YE UYARLANMASI: GEÇERLİK VE GÜVENİRLİK ÇALIŞMASI

Bu çalışma, Shimazaki ve Ozeki (2022) tarafından geliştirilen Afet Bilinci Ölçeği’nin Türkçeye uyarlanması ve Türkçe formunun geçerlik ile güvenirlik analizlerinin yapılması amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, ölçeğin dilsel uyarlama süreci çifte çeviri yöntemi ile yürütülmüş; uzman görüşleri doğrultusunda dilsel eşdeğerlik sağlanmış ve kültürel uyarlama adımları titizlikle uygulanmıştır. Ölçeğin yapı geçerliğini test etmek amacıyla Açıklayıcı Faktör Analizi (AFA) ve Doğrulayıcı Faktör Analizi (DFA) kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda, ölçeğin beş faktörlü özgün yapısı (Afet Durumu Hayal Gücü, Afetle İlgili Kriz Bilinci, Başkalarını Düşünme, Afete Karşı İlgi, Kaygı) Türkçe örnekleminde de doğrulanmış ve toplam varyansın %63,71’ini açıkladığı belirlenmiştir. Güvenirlik analizlerinde ise tüm alt boyutlarda Cronbach’s Alpha değerlerinin 0,70’in üzerinde olduğu tespit edilmiştir. Bu sonuçlar, ölçeğin yüksek düzeyde iç tutarlılık sunduğunu göstermektedir. Elde edilen bulgular, Afet Bilinci Ölçeği’nin Türkçe versiyonunun afet farkındalığını ölçmede yeterince geçerli ve güvenilir bir araç olarak kabul edilebileceğini ortaya koymuştur. Bu çalışma, afet bilinci eğitimlerinde kullanılabilecek geçerli bir ölçme aracı sunarak eğitim içeriklerinin daha etkili tasarlanmasına katkı sağlamakta; ayrıca toplumsal farkındalık projelerinde hedef kitlenin bilinç düzeyini belirlemeye olanak tanıyarak müdahale programlarının daha isabetli planlanmasına yardımcı olmaktadır.