Sözlü Kültürden Dijital Sanata: Yapay Zekâ İle Halk Anlatılarının Sanal Temsili Ve Estetik Kodları

Bu çalışma, yapay zekâ (YZ) teknolojilerinin halk anlatılarının estetik boyutuyla dijital sanat ortamlarında temsil edilme biçimlerini incelemektedir. Sözlü kültürün temel unsurları arasında yer alan masallar, türküler, ağıtlar ve efsaneler gibi anlatılar, yalnızca kültürel içerik değil aynı zamanda sanatsal ifade biçimleri olarak değerlendirilmiştir. UNESCO ve Europeana gibi uluslararası projelerden, Türkiye merkezli TÜBİTAK destekli dijital uygulamalara kadar uzanan örnekler aracılığıyla, YZ tabanlı sistemlerin bu kültürel anlatıları nasıl işlediği, estetik temsillerde ne tür dönüşümler yarattığı analiz edilmiştir. Bu çalışmada artırılmış gerçeklik, yapay zekâ ile öğrenme ve dijital içerik düzenleme yöntemlerinin halk kültürüyle ilgili içeriklerde ve sanatsal uygulamalarda nasıl kullanıldığı; eğitim, etik, estetik ve sanat açısından ayrı ayrı değerlendirilmiştir. Çalışmada, dijital ortamlarda içeriklerin bağlamından kopma riski, ağız ve lehçelerin kaybolması ve anlatıların tek biçime indirgenmesi gibi kültürel sorunlara değinilmiştir. Buna karşılık dijital sanatın, SOKÜM’ü görünür kılma, gençlere aktarma ve kolektif belleği sanat yoluyla yaşatma gücü vurgulanmıştır. Sonuç olarak, çalışmanın amacı, YZ destekli sanat pratiklerinin halk kültürü anlatılarını nasıl dönüştürdüğünü, bu dönüşümün estetik, temsili ve etik boyutlarını ortaya koymaktır.