Şili’de Neoliberalizmin Neden Olduğu Yoksulluk ve Yoksulluğun Görünümü

Neoliberal politikaların dünyadaki uygulama sahalarından olan Şili, günümüzde makroekonomik büyüme verilerine tezat oluşturan derin bir gelir adaletsizliği ve toplumsal kırılganlık barındırmaktadır. Bu çalışmanın temel sorunsalı, 1973 darbesiyle başlayan neoliberal inşanın, yoksulluğu sadece gelir yetersizliği olmaktan çıkarıp nasıl yapısal bir “görünmez kast sistemi”ne dönüştürdüğüdür. Araştırmanın amacı; başkent Santiago örneği üzerinden yoksulluğun mekânsal görünümünü, kronikleşen barınma krizini ve sınıfsal geçirgenliğin yok oluşunu değerlendirmektir. Çalışma, Şili’yi sadece Gini katsayılarıyla değil; “allegados” (gizli evsizlik) ve gündelik hayattaki ayrışma pratikleri üzerinden ele alarak literatürdeki sosyomekânsal boşluğu doldurması bakımından özgün değer taşımaktadır. Araştırmada karma yöntem deseni benimsenmiştir. OECD ve Dünya Bankası verileriyle oluşturulan ikincil veri seti, Eylül-Ekim 2023 tarihlerinde Santiago’da gerçekleştirilen saha gözlemleri ve kilit bilgi vericilerle gerçekleştirilen yarı yapılandırılmış görüşmelerden elde edilen nitel verilerle harmanlanmıştır. Elde edilen bulgular, eğitimin ve sosyal güvenliğin piyasalaşmasının toplumsal mobiliteyi durdurduğunu ve yoksulluğun nesilden nesile aktarıldığını göstermektedir. Sonuç olarak, barınma ve gıda arasında seçim yapmaya zorlanan bireylerin yaşadığı bu sarmal, neoliberalizmin bir başarısızlığı olarak değil; sistemin ürettiği yapısal bir gerçeklik olarak değerlendirilmiştir.