Analysis of the Role of Persian Literary Texts in Teaching Critical Thinking Skills to Non-Persian-Speaking Language Learners Using Bloom's Cognitive Approach

متون ادبی به‌عنوان یکی از ابزارهای کلیدی در توسعه مهارت‌های شناختی و تفکر انتقادی در زبان‌آموزان عمل می‌کنند. این متون با ساختارهای پیچیده زبانی، معانی چندلایه و موضوعات فلسفی و اخلاقی، فراگیران را به تفکر عمیق‌تر و ارزیابی محتواهای مختلف ترغیب می‌نمایند. هدف اصلی این پژوهش، تحلیل و ارزیابی تأثیر متون ادبی به زبان فارسی بر تقویت مهارت‌های تفکر انتقادی زبان‌آموزان غیرفارسی‌زبان با استفاده از چارچوب طبقه‌بندی هدف‌های آموزشی بلوم می‌باشد. پژوهش حاضر به دنبال پاسخگویی به این پرسش‌ها است: ۱) متون ادبی مورد استفاده در آموزش زبان فارسی چگونه می‌توانند به تقویت سطوح مختلف شناختی بلوم در زبان‌آموزان غیرفارسی‌زبان کمک کنند؟ ۲) کدام انواع متون ادبی برای تقویت هر سطح شناختی مناسب‌تر هستند؟ در این پژوهش، از روش تحلیل کیفی محتوای متون ادبی منتخب استفاده شده است. در این روش، ویژگی‌های زبانی، ساختاری و محتوایی متون با سطوح مختلف شناختی بلوم (دانش، فهمیدن، به‌کاربستن، تحلیل، ترکیب و ارزیابی) تطبیق داده شده‌اند. یافته‌های این پژوهش نشان می‌دهد متون ادبی به زبان فارسی با ساختارهای متنوع برای تقویت سطوح مختلف شناختی مناسب هستند؛ هرچند در هر متن، یک سطح شناختی غالب است. بر اساس تحلیل بسامد، ابیات سعدی بیشتر برای سطح دانش، غزلیات حافظ و اشعار سپهری برای فهمیدن، "نوروز" شریعتی برای به‌کاربستن، "مرغ آمین" و "آی آدم‌ها" برای تحلیل، "سووشون" و "جای خالی سلوچ" برای ترکیب، و "بوف کور" و "کلیدر" برای سطح ارزیابی کارآیی بیشتری دارند. رویکردهای دانش انتقادی، نقد نوین و واکنش خواننده نیز می‌توانند به عنوان راهبردهای آموزشی مکمل، در پرورش تفکر انتقادی زبان‌آموزان غیرفارسی‌زبان مؤثر باشند.