MEXANİKİ LEGİRLƏMƏ METODU İLƏ ALINMIŞ METAL ƏSASLI KOMPOZİTLƏRDƏ MİKRO LEGİRLƏYİCİ ELEMENTLƏRİN TRİBOLOJİ XASSƏLƏRƏ TƏSİRİ

Bu tədqiqat otaq temperaturunda aşağı karbonlu mikrolegirli poladın quru sürtünmə və yeyilmə davranışını araşdırır və triboloji yüklənmə altında mikrolegirləyici elementlərin səthi degradasiya və mikrostrukturun inkişafına təsirini vurğulayır. Səthin, strukturun və morfologiyanın geniş analizi göstərir ki, mikrolegirlənmə dənə ölçüsünü kiçildir və sabit karbid çökmələrinin yaranmasını təşviq edir ki, bu da poladın yeyilmə müqavimətini artırır. Tətbiq olunan yük və sürtünmə sürəti artdıqca yeyilmə mexanizmləri zəif oksidləşmə proseslərindən daha sərt yapışma və oksidləşmə rejimlərinə keçir. Sınaq parametrləri arasında sürtünmə (sliding) sürəti, yükgöstəricisi ilə müqayisədə, sürtünmə reaksiyasına və material itkisinə daha güclü təsir göstərmişdir. Ümumilikdə, mikrolegirləyici elementlərin əlavə olunması poladın yeyilmə performansını əhəmiyyətli dərəcədə yaxşılaşdırır və onların triboloji cəhətdən çətin şərtlər üçün aşağı karbonlu poladı möhkəmləndirməkdə nə dərəcədə səmərəli olduğunu göstərir. Açar sözlər: mikrolegirləmə, dənə ölçülərinin azaldılması, karbid formalaşması, sürtünmə, yeyilməyə davamlılıq, oksid yeyilməsi, adgeziv yeyilmə, mikrostruktur formalaşması.