Babaların Okul Öncesi Dönem Çocuklarıyla Birlikte Kitap Okuma Davranışlarının İncelenmesi

Bu çalışma, okul öncesi dönemde babaların çocuklarıyla birlikte gerçekleştirdikleri hikâye kitabı okuma davranışlarını ve bu davranışları yordayan değişkenleri incelemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, ilişkisel tarama modelinde tasarlanmış olup İstanbul’da yaşayan ve 3-6 yaş aralığında çocuğu olan 284 baba ile gerçekleştirilmiştir. Veriler, Çocuk-Ebeveyn Birlikte Okuma Etkinlikleri Ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırma bulguları, babaların çocuklarıyla birlikte okuma etkinliklerine genel olarak yüksek düzeyde katılım gösterdiklerini; “Etkileşimli Okuma” alt boyutunda daha aktif olduklarını, “Okuryazarlık Öğretimi” boyutunda ise daha sınırlı kaldıklarını ortaya koymaktadır. Gerçekleştirilen hiyerarşik regresyon analizi sonuçlarına göre, demografik değişkenlerin (yaş, gelir vb.) tek başına okuma davranışlarını açıklamada sınırlı kaldığı; modele okuma alışkanlıklarının eklenmesiyle açıklanan varyansın önemli ölçüde arttığı görülmüştür. Modelde okuma sıklığı ve okuma süresi etkileşimli okuma davranışlarını pozitif yönde; çocuk sayısı ve baba eğitim düzeyi ise negatif yönde anlamlı olarak yordamıştır. Eğitim düzeyi arttıkça puanların düşmesi, babaların öz değerlendirmelerinde artan farkındalıkla birlikte daha eleştirel bir tutum sergilemeleriyle ilişkilendirilmiştir. Ayrıca ilk kitap alma yaşının gecikmesi ile okuma puanları arasında pozitif bir ilişki saptanmış; bu durum babaların sürece geç dâhil olsalar bile mevcut durumda telafi edici bir motivasyonla hareket ettikleri şeklinde yorumlanmıştır. Sonuçlar, babaların okuma sürecine aktif katılımının eğitim düzeyinden ziyade oluşturulan okuma rutinleri ve zamansal süreklilikle şekillendiğini göstermektedir.