Sinemadaki Milliyetçilik Temsillerinin Etno-Sembolik Kuram Bağlamında Eleştirel Bir İncelemesi: “Lepa Sela Lepo Gore” (Güzel Köyler Güzel Yanar) Filmi Örneği

Bu çalışma, Srdjan Dragojevic’in yönettiği Lepa Sela Lepo Gore (1996) filmini, Anthony D. Smith’in etno-sembolizm kuramı ve Lale Kabadayı’nın sosyolojik film eleştirisi yaklaşımı çerçevesinde incelemektedir. Araştırma, Yugoslavya’nın dağılması ve Bosna Savaşı sürecinde ulusal kimliklerin inşasında, modern öncesi etnik kökenlerin, mitlerin ve sembollerin nasıl araçsallaştırıldığını sinematik anlatı üzerinden çözümlemeyi hedeflemektedir. Nitel araştırma yöntemleri ve sistematik sahne analizi tekniklerinin kullanıldığı çalışmada; filmdeki tünel metaforu, çocukluk oyunları ve karakterlerin yaşadığı travmalar, Yugoslavya’nın "Kardeşlik ve Birlik" idealinin çöküşünün sembolik iz düşümleri olarak ele alınmıştır. Yapılan göstergebilimsel analizler, barış döneminde birleştirici işlev gören kültürel kodların ve kolektif hafızanın, kriz anlarında manipüle edilerek nasıl şiddet, nefret ve etnik ayrışma gerekçesine dönüştürüldüğünü göstermektedir. Film, estetik bir üretim olmanın ötesinde, toplumsal belleğin yeniden kurgulanışını ve etnik kimlik çatışmalarının sosyo-psikolojik boyutlarını yansıtan tarihsel bir belge olarak değerlendirilmiştir. Sonuç olarak çalışma, sinemanın ideolojileri yeniden üretme gücünü ve etno-sembolik unsurların savaşın meşrulaştırılmasındaki rolünü eleştirel bir bakışla ortaya koymaktadır.