Bağcılıkta Örtü Bitkilerinin Kullanımı: Ekosistem Hizmetleri, Üzüm Verim Kalitesi Ve Sürdürülebilir Yönetim Stratejileri

Bu derleme çalışması, bağcılıkta örtü bitkilerinin kullanımına ilişkin bilimsel literatürü ekosistem hizmetleri, üzüm verim ve kalite parametreleri ile sürdürülebilir yönetim stratejileri bağlamında bütüncül bir yaklaşımla ele almaktadır. Örtü bitkileri; toprak erozyonunun önlenmesi, organik madde artışı, azot fiksasyonu, su tutma kapasitesinin iyileştirilmesi ve mikrobiyal aktivitenin desteklenmesi gibi çok yönlü ekosistem hizmetleri sunarak bağ agroekosistemlerinin işlevselliğini artırmaktadır. Ulusal ve uluslararası kaynaklara dayalı analizler, örtü bitkilerinin üzüm verimi ve kalite bileşenleri üzerinde doğrudan etkili olduğunu ortaya koymaktadır. Fenolik madde düzeyi, aromatik profil, antosiyanin içeriği ve mikrobiyom etkileşimleri gibi kalite parametreleri, örtü bitkisi türüne ve uygulama tekniğine bağlı olarak anlamlı biçimde değişmektedir. Özellikle fiğ, arı otu ve korunga gibi türler, hem besin döngüsünü desteklemekte hem de ürün kalitesini iyileştirmektedir. Sürdürülebilir bağ yönetimi için örtü bitkilerinin entegrasyonu; karar destek sistemleri, bölgesel uyum analizleri, tür rotasyonu ve izleme stratejileriyle birlikte planlanmalıdır. Karar ağacı modelleri, üretici hedeflerine göre tür seçimini yönlendirmekte; izleme mekanizmaları ise uygulama başarısını değerlendirme imkânı sunmaktadır. Bu derleme, örtü bitkilerinin bağcılıkta çevresel, üretimsel ve kalite odaklı katkılarını bilimsel temelde ortaya koyarak, uygulayıcılar ve araştırmacılar için stratejik bir bilgi zemini oluşturmaktadır.