Kobi ve Sivil Toplum Kuruluşları için Stratejik Planlama: 9 Adım Yaklaşımı Uygulamalı

TEŞEKKÜRBu kitabın hazırlanma sürecinde bilgi, tecrübe ve destekleriyle katkı sağlayan tüm değerli kişi ve kurumlara teşekkür ederim."KOBİ ve Sivil Toplum Kuruluşları İçin Stratejik Planlama: 9 Adım Yaklaşımı" çalışması, yalnızca bireysel bir çabanın değil; farklı sektörlerden, ölçeklerden ve misyonlardan gelen paydaşların ortak aklı ve tecrübeleri ile şekillenmiş bir yol haritasıdır.Öncelikle, stratejik planlama süreçlerine dair deneyimlerini paylaşarak içeriklerin zenginleşmesine katkıda bulunan KOBİ temsilcilerine, sivil toplum kuruluşu liderlerine ve alanında uzman danışmanlara minnettarım.Onların sahadan aktardıkları örnekler, bu kitabın hem teorik hem de uygulamaya dönük yönünü güçlendirmiştir.Araştırma, veri analizi ve editoryal süreçlerde özveriyle destekleyen, birlikte çalışmaktan her zaman zevk aldığım değerli hocam Prof. Dr. Azmi Yalçın'a, ve mesai arkadaşım Osman Karadağ'a; sabırla yapılan revizyonlar, titiz veri doğrulama çalışmaları ve içerik geliştirme konusundaki destekleri için teşekkür ederim.Ayrıca, bu eserin ortaya çıkmasına ilham veren başta sevgili eşim olmak üzere oğluma ve aileme, girişimcilere, gönüllülere ve değişim yaratmak için emek veren herkese saygı ve şükranlarımı sunuyorum.Bu çalışma, kaynaklarını en verimli şekilde kullanmak isteyen, hedeflerine ulaşırken toplumsal faydayı da gözeten tüm KOBİ'ler ve sivil toplum kuruluşları için bir yol arkadaşı olmayı amaçlamaktadır.Sizlerin katkıları olmasaydı, bu kitap eksik kalırdı.iii v ÖNSÖZ Son yıllarda küçük ve orta boy ölçekli kuruluşlar (KOBİ) ve sivil toplum kuruluşları (kâr amacı gütmeyen kuruluşlar), faaliyet ortamlarının yalnızca daha belirsiz hale geldiğini değil, aynı zamanda birbirleriyle daha güçlü bir şekilde bağlantı kurduğunu gözlemlemektedir.Bu durum, sistemin herhangi bir alanında meydana gelen değişikliklerin beklenmedik, genellikle karmaşık ve riskli bir şekilde toplumun geniş kesimlerine yansımasına neden olmaktadır.Artan belirsizlik ve bağlantılılık, bu kuruluşlar ve toplulukların dört alanda harekete geçmesini zorunlu kılmaktadır:» Daha stratejik bir şekilde düşünüp hareket etmeleri ve öğrenme süreçlerini daha etkili hale getirmeleri gerekmektedir.» Değişen koşullara uyum sağlamak için, elde ettikleri içgörüleri güçlü ve etkili stratejilere dönüştürmelidirler.» Uygulamayı hedefledikleri stratejiler için sağlam ve ikna edici gerekçeler oluşturmalıdırlar.» Bu stratejilerin benimsenip hayata geçirilmesini sağlamak amacıyla, yeterince büyük ve güçlü birliktelikler inşa etmelidirler.Stratejik planlama, KOBİ ve kâr amacı gütmeyen kuruluşların liderleri ve yöneticilerinin stratejik düşünmelerine, öğrenmelerine ve harekete geçmelerine yardımcı olabilir.Bu kitap, stratejik planlamanın tanımını, potansiyel faydalarını ve bazı sınırlamalarını ele almaktadır.Aynı zamanda stratejik planlamanın ne olmadığını ve hangi durumlarda uygun olmayabileceğini tartışmaktadır.Bununla birlikte, stratejik planlamanın neden kalıcı bir "akıllı uygulama" olarak görüldüğünü açıklamaktadır; çünkü bu yöntem, en iyi durumda hem önemli unsurları hem de politik rasyonaliteyi bir araya getirebilme kapasitesine sahiptir.Kitap, stratejik planlama sürecini kullanarak adım adım yol haritası tarif etmekte aynı zamanda süreci daha iyi anlamak ve her adımda kullanıcılara kolaylık sağlamak adına her bölüm sonunda Şablon örnekleri sunmaktadır.Kitap, tercih edilen stratejik planlama sürecini adım adım açıklayan genel bir bakışıyla sona eriyor.Bu süreç, Strateji Değişim Döngüsü diye adlandırılan, özellikle KOBİ ve kâr amacı gütmeyen kuruluşların (ve toplulukların) stratejik olarak düşünmelerine, hareket etmelerine ve öğrenmelerine yardımcı olmak için tasarlanmıştır.Uygulamada genellikle akıcı, tekrarlanabilen ve dinamiktir ancak yine de bir kuruluş için en iyi olanı nasıl başaracağınızı ve gerçek kamu değeri yaratacağınızı belirlemek için makul derecede düzenli, katılımcı ve etkili bir yaklaşıma ihtiyaç vardır.Son olarak, kitap boyunca ele alınan birkaç süreç tasarımı sırasında ortaya çıkması muhtemel sorunlardan da bahsedilmektedir.Tekrar tekrar vurgulanan önemli bir nokta, stratejik planlamanın kendisi değil, stratejik düşünme, hareket etme, öğrenmenin ve uygulamanın önemli olan faaliyetler olduğudur.Gerçekten de stratejik planlamaya yönelik herhangi bir belirli yaklaşım stratejik düşünce, eylem ve öğrenmenin önüne geçiyorsa, o planlama yaklaşımı çok uygun bir yaklaşım olmaktan çok uzaktır.Çünkü Stratejik Planlama, geçmişten edinilen tecrübelerden faydalanan, bugünü analiz eden ve geleceğe hazırlayan bir yaklaşım modelidir.