SAPMALAR IŞIĞINDA TURGUT UYAR ŞİİRİ

Bu çalışmanın amacı, Turgut Uyar’ın şiirlerinde yer alan dilsel sapmaları tespit etmek ve çeşitli açılardan değerlendirmektir. Sapmalar kısaca, dilin yerleşik kurallarından bilinçli olarak ayrılmayı ifade eder. Bu ayrılıkları belirlemek için şairin tüm şiirlerinin bir araya getirildiği “Büyük Saat” adlı eser incelenmiştir. Tespit edilen sapmalar, oluşum özelliklerine göre “yazımsal sapmalar, ses bilimsel sapmalar, biçim bilgisel sapmalar, sözcüksel sapmalar, lehçesel sapmalar, kesimsel sapmalar, tarihsel sapmalar, ödünç metinlere müdahale ve söz dizimsel sapmalar” olmak üzere dokuz alt başlıkta değerlendirilmiştir. Şairin tüm sapmalarına yer vermek makale sınırlarını aşacağından, her başlık altında yalnızca bazı örnekler seçilmiş ve bu örnekler bağlamlarıyla birlikte değerlendirilmiştir. İnceleme sonucunda şairin dilin alışılmış söz dizimini bozan, sözcükler üzerinde özgürce oynayan, dilin yerleşik kurallarını ve anlatım kalıplarını dönüştüren bir tutum sergilediği; bu yolla yaratmak istediği duyguyu daha etkili hâle getirdiği ve okuru şiiri anlamlandırma sürecine etkin bir biçimde dâhil ettiği anlaşılmıştır. Bu yönüyle, sapmaların şairin şiir dünyasının temel unsurlarından biri olarak şiirini özgün kılan başlıca etkenler arasında yer aldığı söylenebilir.