Rzeźnicy krakowscy i ich „zaginione” księgi cechowe. Uwagi odnośnie do najstarszych dziejów tego zgromadzenia w świetle źródeł miejskich i cechowych

Dzieje cechów w stołecznym Krakowie sięgają co najmniej pierwszej połowy XIV w. Źródła miejskie i cechowe – w tym przede wszystkim zapiski z najstarszej księgi miejskiej (1300–1375), a także statuty i spisy starszych wciągane rokrocznie do ksiąg radzieckich – poświadczają istnienie w XIV w. wysoko rozwiniętych rzemiosł wielu branż, zorganizowanych rzecz jasna w cechy. Rzeźnicy, zrzeszeni w jednym z dwóch najważniejszych i najliczniejszych (obok piekarzy) cechów branży spożywczej (kluczowych dla funkcjonowania miasta), byli prawdopodobnie jedną z pierwszych zawodowo zorganizowanych grup rzemieślniczych w Krakowie. W prezentowanym artykule autor podsumowuje obecny stan wiedzy na temat początków krakowskiego cechu rzeźniczego, z jednej strony zbierając najważniejsze dotychczasowe wnioski płynące z najstarszych źródeł miejskich i zachowanych statutów cechowych, z drugiej zaś wnosząc nowe spostrzeżenia na podstawie informacji zaczerpniętych z nieeksplorowanych dotąd i nieznanych historykom przez całe zeszłe stulecie średniowiecznych ksiąg tego cechu. Omawiając specyfikę tych zabytków, zupełnie nietypowych pod względem treści w odniesieniu do ksiąg cechów innych specjalności, odtwarza również drogę, jaką przebyły one, opuszczając siedzibę cechu najprawdopodobniej na przełomie XVIII i XIX w., stając się następnie częścią zasobu archiwum magistrackiego, aby na początku stulecia XIX, najpewniej za sprawą hrabiego Józefa Maksymiliana Ossolińskiego, zniknąć w owianych tajemnicą okolicznościach i zasilić zbiory powstałej w 1817 r. Biblioteki Zakładu im. Ossolińskich we Lwowie.