Helena Lemańska – legendarna „szefowa” Polskiej Kroniki Filmowej

Read full text Summarise with VIRAT
Authors: Justyna Kowalska
Cited by: 0
References: 17

Summary

No summary yet. VIRAT can read this paper and write a plain-language summary of its aim, methods, key findings and limitations.

Summarise with VIRAT Free to try with your Science Catalogs account.

Abstract

Artykuł analizuje rolę Heleny Lemańskiej jako redaktor naczelnej Polskiej Kroniki Filmowej w latach 1949–1967 oraz jej wpływ na prezentację wizerunku kobiety w tym medium. Celem badań jest ukazanie, jak Lemańska, kierując PKF, kształtowała i prezentowała określone role i wizerunki kobiet w kontekście zmieniającej się rzeczywistości społeczno-politycznej PRL. Metodologia opiera się na analizie źródeł archiwalnych zawierających informacje o życiorysie Lemańskiej, jak i archiwalnych wydań PKF z okresu jej kierownictwa, z uwzględnieniem sposobu przedstawiania kobiet w materiałach filmowych. Helena Lemańska, mimo braku początkowego doświadczenia filmowego, sprawnie zarządzała redakcją i wywarła znaczący wpływ na ewolucję Polskiej Kroniki Filmowej. Początkowo, w okresie stalinizmu, dominowały przede wszystkim przekazy ściśle cenzurowane i podporządkowane celom propagandowym. Z czasem, pod wpływem odwilży i „małej stabilizacji”, przekaz stawał się bardziej zróżnicowany, subtelny i atrakcyjniejszy dla odbioru widza. Wyniki wskazują, że Kronika prezentowała kobiety głównie jako pracownice, matki i aktywistki społeczne, często idealizując te role. Kronika służyła jako narzędzie propagandy, mobilizując kobiety do aktywnego udziału w budowie socjalizmu. Wartością poznawczą artykułu jest ukazanie, w jaki sposób media w systemie autorytarnym wykorzystywane były do kreowania pożądanych wzorców społecznych i ideologicznego oddziaływania na społeczeństwo, a także przedstawienie roli Heleny Lemańskiej jako kluczowej postaci w historii Polskiej Kroniki Filmowej oraz jej wpływu na kształtowanie wizerunku kobiety w polskim filmie dokumentalnym okresu PRL.

Fields of Study & Subjects

Cinema History and Criticism Media Journalism and Communication History Gender Feminism and Media

Publication details

Journal / source
Zeszyty Prasoznawcze
Volume
68
Issue
4
Pages
45–45
Publication date
30 March 2026
Language
PL