Çift Karakterli Bir Antropojenik Etki Örneği: Kumkuyu (Erdemli, Mersin) Taş Ocağı ve Limanı

İnsanın çevre üzerindeki etkisi arttıkça, oluşturduğu yüzey şekillerinin alan ve derinlik boyutu artmaktadır. Antropojenik etki ile oluşmuş yüzey şekillerinin başında taş ocakları ve limanlar gelmektedir. Mersin İli Erdemli İlçesi Kumkuyu (Tırtar) Mahallesi’nde yer alan Kumkuyu Taş Ocağı, 1990’ların başında Kumkuyu Yat Limanı için dolgu malzemesi temini amaçlı olarak açılmıştır. Limanın inşaatı bittikten sonra da taş ocağı özel sektöre devredilmiş ve günümüzde üretimine devam etmektedir. Taş ocağından alınan malzemeler uzun yıllar boyunca ocaktan yaklaşık 4 km uzakta bulunan yat limanına taşınmıştır. Antropojenik etkilerin kazma ve biriktirme özelliklerine atfen her ikisi de çok kısa mesafede ve ilişkili olarak bölgede gözlendiği için bu çalışmada “çift karakterli bir antropojenik etki” ifadesi tercih edilmiştir. Yapılan bu çalışmada amaç; taş ocağının ve buradan alınan malzemerle inşa edilen yat limanının antropojenik jeomorfoloji bağlamında coğrafi bir perspektifle değerlendirilmesidir. 1/25.000 ölçekli topoğrafya harita paftalarına ve uydu görüntülerine ek olarak insansız hava aracı (İHA) ile alınan görüntüler materyal olarak kullanılmıştır. Saha gözlemleri ve yapılan analizler ile antropojenik etkinin boyutu ve çevresel etkileri ortaya konmaya çalışılmıştır. Sonuç olarak; taş ocağının giderek büyüyen bir yüzey alanına sahip olduğu, liman ve çevresinin kıyı uzunluğunun artmasının yanı sıra plaj sahasının genişlemesine neden olduğu ve dolayısı ile doğal peyzajın bozulduğu tespit edilmiştir. 2021 yılı yaz döneminde yaklaşık 140.000 m2 alan kaplayan taş ocağından yapılan hacim hesaplamasına göre 1.930.000 m3 malzeme alınmıştır. Liman yapımına başlanmadan yaklaşık 391 m olan kıyı çizgisi, 1773 m uzatılarak liman sonrası 2164 m ’ye ulaşmıştır. Ayrıca liman yapıldıktan sonra limanın doğusunda yer alan plaj kesiminde yaklaşık 142 m’lik bir kıyı gerilemesi söz konusudur.