KIYAFETNAMELERDE PSİKOLOJİK VE PSİKİYATRİK HASTALIKLARIN TEŞHİSİNE DAİR UNSURLAR

Klasik Türk edebiyatının önemli türlerinden olan kıyafetnameler, insanın fiziki özelliklerinden yola çıkarak karakteri, zekâsı, yetenekleri, ahlakı ve psikolojisine dair çıkarımlar yapar. İnsana ait bu özellikleri belirlemeye çalışma çabasını eski Mısır, Roma, Yunan ve Hint kültürlerinden itibaren görmek mümkündür. Doğu kültüründe ilm-i firaset ve Batı kültüründe fizyonomi diye adlandırılan bu ilimde ilgi çeken çalışmalar yapılmıştır. Arapça kelime anlamı olarak “iz sürmek, takip etmek” gibi anlamlara gelen “kavafe” kökünden türeyen kıyafet kelimesi bu ilme isim olmuştur. İnsan fizyonomisinden yola çıkarak sadece karakter tahlili yapılmakla kalınmamış aynı zamanda bireyin nesebi, kişiliği, hastalıkları ve geleceği hakkında da çeşitli tahminler yapılarak bilgi verilmiştir. Toplumsal, siyasal, hukuksal, edebî ve tıbbi alanları etkileyen ve sosyal hayat içerisinde önemli bir yere sahip bu alanda çeşitli eserler yazılmıştır.Bu çalışmada ise; kıyafetnamelerde yer alan, insanın çeşitli uzuvlarından yola çıkılarak yapılan tahlil ve tespitler incelenmiştir. Bu tespitlerden yola çıkarak insan psikolojisine dair unsurlar seçilerek ele alınmıştır.