TÜRK KADINLAR BİRLİĞİ’NİN KURULUŞU, FAALİYETLERİ VE KAPANIŞI(1924-1935)

Bu çalışma, 1924–1935 yılları arasında faaliyet gösteren Türk Kadınlar Birliği’nin (TKB) kuruluş süreci, faaliyetleri, uluslararası ilişkileri ve kapatılma dinamikleri üzerinden Türkiye’de kadın hareketinin kurumsallaşma serüvenini ele almaktadır. Cumhuriyet Türkiye’sinde kadınların siyasal ve toplumsal haklara erişimi genellikle devlet merkezli modernleşme söylemleri çerçevesinde değerlendirilse de bu yaklaşım kadınların özne olarak yürüttükleri mücadele deneyimlerini gölgede bırakmaktadır. TKB, kadınların yalnızca reformların edilgen alıcısı olmadığını, aynı zamanda hak taleplerini örgütlü biçimde dile getirdiklerini gösteren öncü bir yapıdır. Çalışma, TKB’nin Osmanlı kadın hareketlerinden devraldığı birikimi Cumhuriyet Dönemi’ne nasıl taşıdığını, özellikle kurucu başkan Nezihe Muhiddin ve Latife Bekir gibi figürler üzerinden örgütün söylemsel ve pratik evrimini analiz etmektedir. TKB’nin ulusal düzeyde kadın haklarının savunulmasında ve uluslararası kadın hareketiyle kurduğu bağlarda oynadığı rol ayrıntılı biçimde incelenmiştir. Ayrıca Birliğin kapatılma süreci, devlet-feminist örgüt ilişkileri bağlamında değerlendirilmiş ve kadın hareketinin siyasal iktidarla kurduğu ilişki biçimleri sorgulanmıştır. Nihayetinde bu çalışma, kadınların Türkiye’de eşit yurttaşlık taleplerinin tarihsel sürekliliğini ve TKB’nin bu süreçteki temsil gücünü vurgulamaktadır.