Zacens Tank Vagonlarında Co810 ve K-tipi Kompozit Fren Pabuçlarının Dinamik Frenleme Performansı: UIC 544-1'e Göre Saha Testleri

Bu çalışma, yük vagonlarında kullanılan iki farklı kompozit fren pabucunun (sabo) Zacens tipi sarnıç vagon üzerindeki frenleme performanslarını karşılaştırmalı olarak değerlendirmeyi amaçlamaktadır. Tehlikeli maddelerin taşınmasında sıklıkla tercih edilen bu tip vagonlarda, frenleme kritik öneme sahiptir. Çalışma kapsamında, UIC 544-1 standardına uygun şekilde, Eskişehir – Kütahya demiryolu hattında tam dolu ve tam boş yükleme koşullarında dinamik fren testleri gerçekleştirilmiştir. Testlerde, her iki sabo için aynı yükleme senaryosu ve aynı hızlarda, fren mesafesi, fren silindiri çıkış basıncı, sabo ve teker sıcaklıkları ile fren ağırlığı oranı değerlendirilmiştir. Test sonuçlarına göre, Gerçekleştirilen dinamik fren testlerinde hem Co810 hem de K Tipi Kompozit sabolar, UIC 544-1 standardında belirtilen sınır değerleri aynı yükleme ve hız senaryolarında başarıyla karşılamıştır. Boş durumda 100 km/h hızda Co810 sabosu 485,06 m ile sınır değere çok yakın sonuç verirken, 120 km/h’de 689,89 m ile referans değerin üzerinde kalmıştır. K Tipi Kompozit sabo ise aynı koşullarda sırasıyla 430,61 m ve 623,28 m değerleri ile her iki hızda da sınırların altında, daha kısa frenleme mesafeleri elde etmiştir. Tam dolu durumda ise her iki sabo da benzer performans göstermiş; Co810 sabosu 629,01 m (623 m referans), K Tipi sabo ise 605,10 m (602 m referans) değerine ulaşmıştır. Frenleme etkinliğini gösteren fren ağırlığı yüzdesi λ (lambda) değerleri, tüm senaryolarda TSI WAG ve UIC 544-1 limitleri içinde kalmıştır. Boş koşullarda Co810 sabosu için %98,96–%102,23, K Tipi Kompozit sabo için ise %112,73–%115,19 aralığında değerler elde edilmiştir. Bu sonuçlar, K Tipi Kompozit sabonun daha kısa fren mesafeleriyle öne çıktığını, ancak her iki sabonun da uluslararası düzenlemelere uygun fren performansı sergilediğini göstermektedir. Ayrıca testlerin, sabolarda ki sıcaklık, aşınma etkisi ve frenleme tekrarlanabilirliği açısından da geçerli olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, her iki fren pabucu da Zacens tipi vagonlar için kullanılabilirliğini ispatlamıştır.