Kentsel Mekânda Heykel-Çevre İlişkisinin Değerlendirilmesi: İzmir İli Kıyı Şeridi Örneği

Heykel sanatı; tarihi olayları hatırlatma, toplumsal değerleri temsil etme, kültürel zenginliği ifade etme, toplumu bir araya getirerek ortak bellek oluşturma, tarihi, kültürel veya bilimsel bilgileri ifade ederek insanları bilinçlendirme gibi toplumsal açıdan çeşitli işlevlere sahiptir. Ayrıca, kente sağladığı estetik değerle birlikte konumlandırıldığı mekânı tanımlama, biçimlendirme ve yönlendirme gibi işlevlerle de fiziksel açıdan yararlı olmaktadır. Heykelin bu faydalarının izleyiciye aktarılabilmesi için konumlandırıldığı mekânın çevresi ile birlikte fiziksel ve toplumsal ilişkisinin kurulabilmesi ve heykelin algılanabilirliğinin sağlanması gerekmektedir. Bu çalışmada; İzmir ili kıyı şeridinde yer alan 32 adet heykelin fiziksel (heykelin özellikleri, yerleştirildiği konum ve izlenebilme koşulları) ve toplumsal özellikleri incelenmiştir. Değerlendirme sonucunda İzmir ili kıyı şeridinde bulunan heykellerin tasarımında, birçok heykelin ölçü açısından arka planı ile uyumsuz olduğu, doluluk-boşluk varlığına dikkat edilmediği, malzeme kullanımında çeşitlilik olmadığı ve yerleştirildiği konumun mekânsal düzleminin tanımsız olduğu belirlenmiştir. Ayrıca, birçok heykelin konumlandırılacağı mekân ile birlikte tasarlanmadığı ve bu nedenle algılanabilirliklerinin düşük olduğu saptanmıştır.