SÜRDÜRÜLEBİLİRLİĞİN DOĞRUDAN YABANCI YATIRIMLAR ÜZERİNDEKİ ETKİSİ: ARACILIK VE KURUMSAL YÖNETİM ÜZERİNE BİR MODEL

Bu çalışma, kurumsal yönetim uygulamalarının Türkiye’de yabancı sermayeli anonim şirket kuruluşları üzerindeki etkisini incelerken, aynı zamanda BIST Sürdürülebilirlik Endeksi’nin olası aracılık rolünü de değerlendirmektedir. Geleneksel yaklaşımların doğrudan yabancı yatırımları (DYY) yalnızca makro düzeydeki sermaye akımları üzerinden ölçmesinin aksine, bu araştırma firma kuruluşunu “pazara giriş niyeti” için bir vekil değişken olarak kullanmakta ve böylelikle daha mikro düzeyli ve davranışsal bir perspektif sunmaktadır. Yöntemsel olarak, çalışma Ocak 2015 – Haziran 2025 dönemine ait aylık veriler kullanılarak sağlam en çok olabilirlik tahmini (MLMV) ile Yapısal Eşitlik Modellemesi (YEM) ve doğrulayıcı ARIMA regresyonunu uygulamaktadır. Ampirik bulgular, daha yüksek kurumsal yönetim puanlarının hem sürdürülebilirlik göstergeleri hem de yabancı sermayeli firma kuruluşları üzerinde negatif ve istatistiksel olarak anlamlı bir etki yarattığını ortaya koymaktadır. Bu sonuç, yabancı yatırımcıların daha sıkı yönetim çerçevelerini uyum maliyetlerini artırıcı ve stratejik esnekliği azaltıcı bir unsur olarak değerlendirdiklerini göstermektedir. Buna karşılık, BIST 100 Endeksi ve enflasyon oranları yabancı firma girişlerini pozitif ve anlamlı şekilde etkilemekte ve bu durum, piyasa performansının ve enflasyonist dönemlerde reel varlık talebinin önemini vurgulamaktadır. Döviz kurları, sürdürülebilirlik ölçütleri ve DYY stoku etkileri ise istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Genel olarak, çalışma yabancı yatırımcı davranışlarının Türkiye’de yalnızca yönetişim standartlarından değil, aynı zamanda piyasa dinamikleri ve makroekonomik koşullardan da etkilendiğini ortaya koyarak literatüre katkı sağlamaktadır. Bulgular, yatırımcı dostu kurumsal çerçeveler ile şeffaflığı güvence altına alan etkili yönetişim mekanizmaları arasında dengeli bir politika tasarımının gerekliliğine işaret etmektedir.