CUMHURİYET DÖNEMİNDE İÇ SULAR İLE VAN GÖLÜ'NDE ULAŞIM FAALİYETLERİ (1923-1950)

Cumhuriyet Dönemi’nde Türkiye sınırları dahilindeki akarsu ve göllerden ulaşım alanında yararlanmak gayesiyle alternatif fikirler ortaya atılmıştır. Bu amaçla Kabotaj Kanunun ikinci maddesi, Deniz Ticaret Kanunu, Başvekillik tezkeresi ve ticaret bütçe görüşmeleri esas alınarak; göller, nehirler, Marmara Havzası, kara sularına dahil olan körfez ve koylar ile ilgili düzenlemeler yapılmıştır. Vapur, römorkör, kayık, yelken, sandal, kürek her türlü nakliye, sal gibi araçları bulundurma; bunlarla gidiş geliş ile nakliyat gibi ticaret hakkının Türkiye vatandaşlarına münhasır olduğu yasada belirtilmiştir.Üç tarafı denizlerle çevrili olan Anadolu’da, göl ve akarsular üzerinde yapılması planlanan ulaşım faaliyetleri maliyetinin yüksek olacağı düşünülmüş; bu sebeple kara ve deniz yolu ulaşımına ağırlık verilmiştir. İç sulardaki akarsular üzerinde küçük çapta ulaşım faaliyetleri gerçekleştirilmiş; Van Gölü’nde yük ve yolcu taşımacılığına önem verilmiştir. Van Gölü çevresinde yeni iskeleler yapılmış, küçük çaptaki tersaneler faaliyet göstermiştir. Yük ve yolcu taşımacılığı faaliyetleri Van Gölü İşletme İdaresi, aracılığıyla yürütmüştür. İdare, işletme için yeni gemiler almış, yolcu ve yük tarifelerini düzenleyerek ulaşım faaliyetlerini gerçekleştirmiştir. Bu gemilerin yakıt ihtiyacını ise göl çevresinde bulunan petrol kuyularından temin etmeyi planlamıştır. Bu çalışma, ulaşım amaçlı su politikasını ihtiva etmekte olup çalışmanın bilim insanlarına katkı sunacağını ümit ediyoruz.