การพฒนาศกยภาพกระบวนการพฒนาผลตภณฑผามดยอมของผประกอบการชมชน กลมสชลมดยอม จงหวดนครศรธรรมราช

สถานการณ์ที่เป็นอยู่เดิม: กลุ่มสิชลมัดย้อม ตำบลฉลอง อำเภอสิชล จังหวัดนครศรีธรรมราช เป็นกลุ่มผู้ประกอบการที่ได้รับทุนสนับสนุนการพัฒนาอาชีพจากภาครัฐและเอกชน แต่กลุ่มยังขาดองค์ความรู้และทักษะด้านการพัฒนาลวดลายและรูปแบบผลิตภัณฑ์ใหม่ ผลิตภัณฑ์เดิมของกลุ่มส่วนใหญ่เป็นผ้ามัดย้อมสีเคมีที่มีสีสันฉูดฉาด บางส่วนเป็นผลิตภัณฑ์ที่มัดย้อมด้วยสีย้อมธรรมชาติจากใบมังคุดสีน้ำตาลอ่อนถึงกลาง ผลิตภัณฑ์มีสี ลวดลายและรูปแบบที่ยังไม่สามารถดึงดูดกลุ่มเป้าหมายได้ดี และไม่แตกต่างจากผลิตภัณฑ์ผ้ามัดย้อมจากที่อื่น วัตถุประสงค์: งานวิจัยนี้มีเป้าหมายเพื่อสร้างกระบวนการเรียนรู้และเพิ่มขีดความสามารถในการพึ่งพาตนเองด้านการพัฒนาผลิตภัณฑ์ให้แก่กลุ่มสิชลมัดย้อม โดยมีการกำหนดวัตถุประสงค์เฉพาะคือ 1) เพื่อพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้ามัดย้อมด้วยสีจากธรรมชาติที่สามารถตอบสนองผู้บริโภคได้หลากหลายมากขึ้น 2) เพิ่มศักยภาพด้านเทคนิคการทำผ้ามัดย้อมด้วยสีจากธรรมชาติให้กับกลุ่มสิชลมัดย้อม และ 3) วิเคราะห์แนวทางการสร้างเรื่องราวของผลิตภัณฑ์เพื่อเพิ่มโอกาสทางด้านการตลาด วิธีการดำเนินงาน: กระบวนการวิจัยถูกออกแบบภายใต้กรอบการวิจัยเชิงปฏิบัติการแบบมีส่วนร่วม บูรณาการร่วมกับแนวคิดเชิงการออกแบบ โดยวางสถานะให้สมาชิกกลุ่มเป็นศูนย์กลางและเป็นผู้ร่วมสร้างที่มีความเชี่ยวชาญในประสบการณ์ของตนเอง ประกอบด้วยการดำเนินการ 2 ระยะ คือ 1) การพัฒนาผลิตภัณฑ์ผ้ามัดย้อมด้วยสีจากธรรมชาติ โดยการสำรวจข้อมูลและวิเคราะห์ศักยภาพพื้นฐานของกลุ่ม โดยใช้แบบประเมินความพร้อมก่อนการพัฒนา 4 ด้าน การพัฒนางานออกแบบและกิจกรรมทดลองการย้อมผ้าเพิ่มเติมเพื่อให้ได้สีและลวดลายผ้าตามแนวคิดที่ได้ออกแบบ การขึ้นรูปผลิตภัณฑ์ต้นแบบ และการพัฒนาการจัดจำหน่ายโดยการออกแบบและจัดทำป้ายสินค้าที่แสดงข้อมูลสินค้าและช่องทางการติดต่อ การประเมินผลหลังการดำเนินกิจกรรม 4 ด้าน และ 2) การพัฒนาสู่กลุ่มผลิตภัณฑ์ผ้ามัดย้อมด้วยสีจากธรรมชาติอย่างยั่งยืน วิเคราะห์หาแนวทางการสร้างเรื่องราวของผลิตภัณฑ์เพื่อเพิ่มโอกาสทางด้านการตลาด การเพิ่มศักยภาพด้านเทคนิคการมัดย้อมด้วยสีจากธรรมชาติ และการพัฒนาผลิตภัณฑ์เพื่อขยายสู่กลุ่มเป้าหมายใหม่และสามารถใช้งานได้หลากหลายโอกาส ผลการดำเนินงาน: ผลการดำเนินการในระยะที่ 1 ได้ผลิตภัณฑ์ต้นแบบ 5 ชุด คือชุดงาน Two tone ชุด Street style ชุดเดินเล่นชายทะเล ชุดคู่แม่-ลูก ชุดเครื่องประดับจากเศษผ้ามัดย้อม ผลิตภัณฑ์ประกอบด้วยเสื้อผ้า กระเป๋า หมวก ผ้าคลุมไหล่ ของตกแต่งร่างกาย และการพัฒนาการจัดจำหน่าย โดยการออกแบบและจัดทำป้ายสินค้าที่แสดงข้อมูลสินค้าและช่องทางการติดต่อ ผลการดำเนินการในระยะที่ 2 ได้ผลิตภัณฑ์ต้นแบบ ชุดสีสันแห่งสิชล ประกอบด้วย ชุดลำลองสตรี เครื่องประดับตกแต่งร่างกายสตรี เสื้อยืด หมวกบักเก็ต กระเป๋า และผ้าพันคอที่สามารถใช้ได้ทั้งชายและหญิง ผลิตภัณฑ์มีรูปแบบที่สามารถนำมาผสมผสาน สร้างความยืดหยุ่นในการใช้งานได้หลากหลายโอกาส เฉดสีของผ้าที่หลากหลายมากกว่า 30 เฉดสี และลวดลายของผ้ามัดย้อมสีธรรมชาติที่มีเพิ่มขึ้นกว่า 30 รูปแบบ สมาชิกกลุ่มสามารถถ่ายทอดความรู้ให้กับคนในชุมชน และเกิดการสร้างเครือข่ายจากการนำวัตถุดิบเหลือทิ้งในพื้นที่มาใช้ประโยชน์เพื่อสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับผลิตภัณฑ์ ผลลัพธ์ ผลกระทบ และความยั่งยืน: ผลกระทบทางเศรษฐกิจ เกิดการสร้างมูลค่าเพิ่มให้กับวัสดุเหลือทิ้งทางการเกษตรและดอกดาวเรืองจากการไหว้พระขอพรภายในชุมชน ช่วยลดต้นทุนการผลิตและลดการพึ่งพาสีเคมีนำเข้า กลุ่มมีรายได้เพิ่มขึ้นจากการจำหน่ายผลิตภัณฑ์ที่มีเรื่องราวและอัตลักษณ์เฉพาะตัว ผลกระทบทางสังคม สมาชิกกลุ่มเกิดความภาคภูมิใจและได้รับพลังเสริมจากการพัฒนาศักยภาพสู่การเป็นวิทยากรถ่ายทอดความรู้ให้แก่ชุมชนและนักท่องเที่ยว เกิดเครือข่ายความร่วมมือในการจัดการวัตถุดิบ และสร้างคุณค่าจากทุนทางวัฒนธรรมในพื้นที่ ผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม การเปลี่ยนผ่านสู่ระบบเศรษฐกิจหมุนเวียน ช่วยลดการปลดปล่อยสารพิษลงสู่ระบบนิเวศและส่งเสริมสุขภาพของผู้ผลิต ความยั่งยืนของผลจากการวิจัยนี้เกิดขึ้นจากการที่กลุ่มสิชลมัดย้อมสามารถสร้างสีสันและลวดลายผ้ามัดย้อมสีธรรมชาติจากวัตถุดิบภายในชุมชนได้ด้วยตนเอง และพัฒนางานออกแบบของตนเองได้ เกิดการสร้างเครือข่ายทางเศรษฐกิจและการถ่ายทอดความรู้ด้านการมัดย้อมด้วยสีจากธรรมชาติจากวัตถุดิบภายในพื้นที่กับสมาชิกชุมชน และการสร้างมูลค่าเพิ่มบนพื้นฐานความยั่งยืนทางสิ่งแวดล้อมของพื้นที่