TÜRKÇEDE öncesi, sonrası SÖZCÜKLERİNİN KULLANIMI: DERLEM TEMELLİ BİR İNCELEME

Sözcük yapım yollarından birleştirme, Türkçede eklemeden sonra sık kullanılan yöntemlerden biridir. Birleştirme, iki veya daha fazla tabanın anlamsal ve yapısal bütünlük içinde bir araya gelerek yeni bir sözcük oluşturmasıdır. Bu süreçte, bir araya gelen sözcükler genellikle tam anlamlı bir birleşik kelime oluşturur ve belirli bir kavramı ifade etmek üzere dilde sözlükselleşir. Türkçede Batı dillerindeki ön eklere benzer bir işlevi yerine getiren birleşik sözcükler bulunur. Bunlardan öncesi ve sonrası sözcükleriyle kurulanlar, zaman gibi soyut anlamları ifade etmekte önemli rol oynar. Bu çalışmada, öncesi ve sonrası sözcüklerinin birleşik sözcük yapımın-daki rolü ele alınacak, bu sözcüklerin birleşik sözcük dışındaki kullanım alanları, Türkçe Ulusal Derlem (TUD) verileri üzerinden incelenecektir. Çalışmada birleşik sözcük eğilimi gösteren yapılardaki -sI ekinin bu tür yapılardaki anlam katkısı irdelenecek, öncesi ve sonrası sözcükleriyle kurulmuş birleşik yapılı sözcüklerin sıfat konumunda bulunmalarının dilbilgisel ve anlamsal gerekçeleri üzerinde durulacaktır. Ayrıca öncesi ve sonrası sözcüklerinin Türkçe yazılı söylemde ne tür işlevlerde kullanıldığı ortaya konacaktır.