1909 Tarihli Bir Raporda Karakeçili Yörükleri ve Bazı Halk Bilimsel Değerleri

Yörükler göçebe yaşam tarzını benimsemiş ve genellikle hayvancılık ile geçimini sağlayan Türklere verilen bir isim-dir. Yörüklerin bir aşireti olan Karakeçililer Oğuzların Kayı boyuna mensuptur. Bu yazıda, II. Abdülhamit döne-minde Karakeçili Yörüklerinin durumuna dair yapılan bir saha araştırması üzerine 1909 tarihinde hazırlanmış özet bir rapor incelenmiştir. Bu çalışmalar bir anlamda Türkiye sahası halk bilimi çalışmalarının devletin asli kurucuları olarak kabul edilen Karakeçili Yörüklerinin kültürünü kayıt altına alması adına önem arz etmektedir. II. Abdül-hamit’in Domaniç’e ve Hayme Ana’ya sahip çıkması Osmanlı sultanlarının Türk ulularına bakışı da göstermesi adına da önemlidir. Osmanlı Arşivlerinde bulunan, Kütahya, Eskişehir, Bilecik, Aydın ve Balıkesir çevresinde meskûn Karakeçililerin hane ve nüfusları ile Karakeçililerin bazı halk bilimsel değerlerini içeren bu rapora göre top-lam 66 köyde 2.160 Karakeçili hanesi tespit edilmiştir. Belge, demografik verilerin yanı sıra Karakeçili Yörüklerinin kültürel yapısına dair çeşitli halk bilimsel unsurları da içermektedir. El sanatları, düğün gelenekleri, sözlü kültür ürünleri, geleneksel giyim-kuşam biçimleri ve türbe ziyaretlerine ilişkin bilgiler raporda yer almaktadır. Özellikle dokumacılık faaliyetlerinin niteliği, düğün merasimlerinde uygulanan ritüeller, yöresel kıyafetlerin adlandırılması ve kullanım biçimleri ile Ertuğrul Gazi’nin türbesine yönelik ziyaret pratikleri, Karakeçili topluluğunun kültürel kim-liğini yansıtan önemli veriler arasında değerlendirilmektedir. Bu yönüyle söz konusu rapor, Karakeçili aşireti üzerine yapılan tarihî ve etnografik çalışmalara önemli katkılar sunabilecek niteliktedir.