Türkiye’de Büyükşehir Belediyeleri İçin Ekonomik Harcama Kalemlerinde Performans Düzeyi Karşılaştırması: Çok Kriterli Karar Verme Tekniğinde PROMETHEE Yöntemi ve GAIA Düzlemi

Amaç: Belediyelere yönelik performans ölçümleri sonraki dönem bütçe programları için önemli olması kadar fayda ve verimlilik bakımından da önem arz etmektedir. Belediyelerin gerçekleştirdikleri faaliyetlerinin belirlenen hedeflere ulaşmadaki başarısı şeffaflık, tutarlılık, ihtiyaçlar ve maliyet kapsamında da değerlendirilir. Bu nedenle çalışma kapsamında Türkiye’de büyükşehir belediyelerinin ekonomik harcama kalemleri için performans düzeyi karşılaştırmasının yapılması amaçlanmıştır. Yöntem: Çalışmada ekonometrik analiz olarak Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) yöntemlerinden PROMETHEE yöntemi kullanılmıştır. Türkiye'deki büyükşehir belediyelerinin 2014-2020 dönemine ait faaliyet raporlarında yer alan bütçenin ekonomik harcama kalemlerine ilişkin bilgiler kullanılmıştır. Bulgular: Analiz sonuçlarına göre; büyükşehir belediyelerinin yedi yıllık süre zarfında kişi başına düşen performansa dayalı bütçe gerçekleşmeleri için tüm alternatifler birlikte değerlendirildiğinde, seçim ve sıralamaya göre Net Promethee “Ph” sonuçları sırasıyla kriter çubuğuna (eksen) en yakın İzmir (0,42), Ankara (0,41), Gaziantep (0,37) ve İstanbul (0,35) illeri olarak bulunmuştur. Bu iller bütçeleme performansı bakımından en başarılı belediyeler olarak belirlenmiştir. Özgünlük: Bu çalışma ile büyükşehir belediyelerinin etkin harcama potansiyeli karşılaştırmalı olarak verilmektedir. Böylece yerel yönetimlerde verilerin doğru ve sağlam tutulması ile etkin ve verimli çalışma odaklı ölçümlerin yapılmasının önemine dikkat çekilmektedir.