Küresel Sürdürülebilir Rekabetçilik Endeksi’nin Bazı Gri Sistem Teorisi Temelli Çok Kriterli Karar Verme Yöntemleri ile Analizi

Amaç: Bu çalışmada, Gri Sistem Teorisi’nin (GST) Çok Kriterli Karar Verme (ÇKKV) süreçlerinde kullanımına bir örnek sunularak, OECD ülkelerinin sürdürülebilir rekabetçilik performanslarının belirli bir zaman dönemi için bütünleşik biçimde yeniden değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Yöntem: Çalışmada kullanılan Küresel Sürdürülebilir Rekabetçilik Endeksi (GSCI), sürdürülebilirlik alanında ülkelerin rekabetçilik skorlarının hesaplandığı ve beş boyutta (Doğal Sermaye, Kaynak Yönetimi, Entelektüel Sermaye, Sosyal Sermaye ve Yönetim) incelenen bir endekstir. Analizde 2015-2022 dönemine ilişkin GSCI skorları gri sayılara dönüştürülerek ele alınmıştır. Ülkelerin sıralamalarının yeniden hesaplanması için, literatürde yaygın olarak kullanılan ÇKKV yöntemlerinin GST temelli versiyonlarından TOPSIS-G, ARAS-G ve WASPAS-G yöntemleri kullanılmıştır. Bulgular: Analiz sonuçları, İskandinav ülkelerinin sürdürülebilir rekabetçilik açısından yüksek sıralamaları koruduğunu ve bu ülkeleri diğer Avrupa ülkelerinin izlediğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, literatürdeki benzer çalışmalar ile uyumludur. Çalışmada sonuçların tutarlılığının değerlendirilmesi amacıyla Spearman Sıra Korelasyon Testi uygulanmış olup yıllar ve yöntemler arasındaki ilişkiler istatistiksel olarak anlamlı bulunmuştur. Özgünlük: Literatürde sürdürülebilir rekabetçilik alanında ülke performanslarının karşılaştırılmasında GST temelli ÇKKV yöntemlerini kullanan çalışmalar oldukça sınırlıdır. Bu yönüyle çalışma, gri sayı yaklaşımıyla ülkelerin çok dönemli performanslarını bütüncül olarak değerlendirmekte ve literatürdeki mevcut sıralama yaklaşımlarına metodolojik bir yenilik getirmektedir.