Atıktan Tasarıma: İç Mekanlarda Geri Dönüştürülebilinir Malzemelerin Estetik ve Teknik Kullanımı

Bu çalışma, geri dönüştürülmüş malzemelerin iç mekân ve mobilya tasarımındaki kullanımını; estetik ifade, teknik performans, kullanıcı algısı ve sürdürülebilirlik arasındaki ilişkiler üzerinden bütüncül bir yaklaşımla incelemeyi amaçlamaktadır. Artan atık üretimi ve yapı sektörünün yüksek karbon emisyonu, malzeme seçimlerini yalnızca teknik bir karar olmaktan çıkararak estetik ve etik bir tasarım problemine dönüştürmektedir. Bu bağlamda araştırma, geri dönüştürülmüş malzemelerin iç mekân ve mobilya tasarımında (1) hangi estetik stratejilerle temsil edildiğini, (2) teknik ve yapısal özelliklerinin döngüsel tasarıma nasıl katkı sunduğunu ve (3) malzeme hikâyesinin kullanıcı algısını nasıl şekillendirdiğini ortaya koymayı hedeflemektedir. Çalışma, nitel araştırma yaklaşımı çerçevesinde çoklu vaka analizi yöntemiyle yürütülmüş; plastik, ahşap, metal ve camın ikinci yaşam döngülerini temsil eden dört uluslararası örnek (IKEA Kungsbacka, Villa Welpeloo, Industrial Chic Reuse Lounge, Gallotti & Radice Re-Verre) MTAUS analitik modeli (Malzeme–Teknik–Estetik–Kullanıcı–Sürdürülebilirlik) kullanılarak karşılaştırmalı olarak değerlendirilmiştir. Bulgular, geri dönüştürülmüş malzemelerin “yeni ve kusursuz” estetik anlayışının ötesine geçerek yaşanmışlık, yüzey izi ve malzeme geçmişine dayalı yeni bir estetik paradigma önermekte olduğunu; farklı malzeme türlerinin sürdürülebilirlik açısından birbirini tamamlayan roller üstlendiğini ve malzeme hikâyesinin kullanıcı algısı ve duygusal bağlılıkla kavramsal düzeyde ilişkilendirilebileceğini düşündürmektedir. Çalışma, iç mekân tasarımının giderek bir “malzeme yönetimi ve döngü kurgusu” problemine dönüştüğünü savunarak, sürdürülebilir tasarım literatürüne estetik–teknik–kullanıcı ilişkisini birlikte ele alan kavramsal bir katkı sunmaktadır.