Nadir Eserler Konferansı II Bildiri Özetleri Kitabı

Nadir eserler, bir toplumun tarihî ve kültürel hafızasının en önemli taşıyıcılarıdır. El yazması veya sınırlı sayıda basılmış bu eserler, ilim, sanat ve medeniyet tarihinin özgün tanıkları olarak değerlendirilir. İbn Haldun Üniversitesi Kütüphanesi, bin yılı aşkın kültürel mirasın korunması amacıyla oluşturduğu 1000’in üzerinde nadir eseri bünyesinde barındırmaktadır. Bu koleksiyon içinde yer alan 20 yazma eser, Osmanlı döneminin ilim, kültür ve kitap sanatının önemli örneklerindendir. Koleksiyonun en eski ve en kıymetli eseri, Şeyhülislam Ebussuud Efendi’nin İrşâdü’l-akli’s- selîm ilâ mezâya’l-Kitâbi’l-Kerîm adlı tefsirinin, Hicrî 986 (Milâdî 1578) yılında istinsah edilmiş birinci cildidir. 570 varak hâlinde olup her sayfada 33 satır yer almaktadır. Eser, Osmanlı hat ve tezhip sanatının zarif örneklerini yansıtırken, sayfa kenarlarındaki notlar eserin mukabeleli bir nüsha olduğunu göstermektedir. Bu özellikleriyle hem ilmî hem de sanatsal açıdan yüksek değere sahip bir Osmanlı dönemi el yazması olarak öne çıkmaktadır. Üniversitemiz, mirasımıza sahip çıkmak ve bu kıymetli kaynakları araştırmacıların hizmetine sunmak amacıyla İstanbul Kalkınma Ajansı (İSTKA) desteğiyle yürütülen proje kapsamında, İstanbul Üniversitesi, Fatih Sultan Mehmet Vakıf Üniversitesi ve İstinye Üniversitesi ile iş birliği yaparak 79 nadir eseri dijitalleştirmiş ve erişime hazırlamıştır. Koleksiyonda yer alan diğer eserlerin dijitalleştirilmesine yönelik çalışmalar ise devam etmektedir. Bu süreçte, yapay zekâ teknolojilerinden yararlanarak eserleri mümkün olduğunca taranabilir ve erişilebilir bir metin hâline getirmeye çalışılmaktadır. Bu bildiride, İbn Haldun Üniversitesi’nin yazma ve nadir eser koleksiyonunun genel yapısı, Ebussuud Efendi’ye ait el yazması tefsir nüshasının özellikleri ve dijital koruma çalışmaları çerçevesinde kurumsal miras bilincinin güçlendirilmesine yönelik değerlendirmeler sunulacaktır.