रमदयलवरचत सङकतनध यतरसमबनधपरशनवचर:

अस्मिन् शोधनिबन्धे रामदयालुविरचितसङ्केतनिधौ स्थितमूलसिद्धान्तानां, महर्षिबादरायणप्रणीतप्रश्नविद्यायाः, वराहमिहिरकृतदैवज्ञवल्लभायाः, प्रश्नभूषण-प्रश्नशिरोमणि-प्रभृतिग्रन्थानां च मतानि समन्वयपूर्वकं विश्लेषणं कृतम्। यात्रासम्बन्धप्रश्नेषु प्रश्नलग्नस्य चर-स्थिर-द्विस्वभावराशिस्थितिम् आधारभूतत्वं प्रतिपादितम्। चरराशिस्थप्रश्नलग्ने शुभग्रहसंयोगे शुभदृष्टौ च शीघ्रगमनसिद्धिः, स्थिरराशिस्थे गमनाभावः, द्विस्वभावराशिस्थे विलम्बगमनागमनं च शास्त्रसम्मततया विवेचितम्। चन्द्रस्य पूर्णत्वं, बलं, शुभदृष्टिसंयोग इप्सितसिद्धेः प्रमुखं साधनम् इति दर्शितम्। वक्रग्रहस्थितेः यात्रानिषेधः, दुर्धरायोगे गमनागमनप्रतिबन्धकः, शनिगुरुदृष्टिभ्यां स्थिरलग्ने विघ्नोत्पत्तिः च सप्रमाणं प्रतिपादितम्। प्रवासिनः मार्गे सम्भाव्यमानरोगभयकष्टादियोगाः, प्रत्यागमनकालनिर्णयस्य विविधपद्धतयः, शत्रोः प्रवासागमननिर्णयः, दूरदेशगतस्य पुनरागमनलक्षणानि च सूत्रपद्यैः सह विवेचितानि। एवं सर्वेषां तत्त्वानां सम्यगवलोकनेन निष्कर्षोऽयं लभ्यते यत् यात्राप्रश्नेषु निर्णयः केवलं राशिस्थितिमात्रेण न, अपि तु ग्रहबल-दृष्टि-योग-वक्रत्व-कालगणनासमन्वितेन समग्रदृष्टिकोणेन एव करणीयः।