УМУРТҚА АРТЕРИЯСИ СИНДРОМИ КУЗАТИЛГАН БЕМОРЛАРДА НЕЙРОВИЗУАЛИЗАЦИЯ ВА НЕЙРОФИЗИОЛОГИК ТАХЛИЛ НАТИЖАЛАРИНИНГ ЎЗИГА ХОСЛИГИ

Резюме. Умуртқа артерияси синдроми (УАС) билан оғриган беморларда нейровизуализация (МРТ, МРТ ангиография) ва нейрофизиологик (УЗДГ, электроэнцефалография, бозорли потенциаллар) текширувлар патогенетик ва морфологик хусусиятларни аниқлашда муҳим аҳамиятга эга эканлиги кўрсатилди. Тадқиқот натижалари 1-гуруҳда (функционал босқич) асосан дисциркулятор энцефалопатия ва кичик диск протрузиялари устун бўлганини, 2-гуруҳда (органик босқич) эса артерия стенози, деформациялар, коллатерал қон йўллари ривожланиши ва вертебро-базиляр қон оқими бузилишлари юқори частотада қайд этилганини намоён қилди. Гендер фарқлар статистик жиҳатдан катта аҳамиятга эга бўлмаса-да, аёлларда ДЭ белгиларининг, эркакларда эса қон томир деформациялари ва диск чурралари кўпроқ учраган. Натижалар УАСнинг функционал ва органик босқичларидаги морфологик ва гемодинамик ўзгаришлар, клиник белгилари ва патогенетик механизмлар ўртасидаги боғлиқликни тасдиқлаб, эрта диагностика ва индивидуаллаштирилган реабилитация стратегиялари учун муҳим аҳамиятга эга эканлигини кўрсатади. Калит сўзлар: умуртқа артерияси синдроми, УЗДГ, МРТ, МР-ангиография, стеноз, деформация, диск протрузия/чурра, функционал босқич, органик босқич, гемодинамика, коллатерал қон томирлари.