Shaharlar uchun ijtimoiy infratuzilmani yaratish va rivojlantirishning shaharsozlik asoslari

Read full text
Authors: Qutliyev Abrorbek Anvarbek o'g'li
Cited by: 0

Abstract

Ushbu maqolada shaharlar uchun ijtimoiy infratuzilmani yaratish va rivojlantirish masalalari shaharsozlik nuqtayi nazaridan keng yoritilgan. Ijtimoiy infratuzilma aholining kundalik ehtiyojlarini qondirish, hayot sifatini oshirish va hududlarning barqaror rivojlanishini ta’minlovchi muhim omil hisoblanadi. Maqolada ijtimoiy infratuzilma tushunchasi, uning asosiy turlari hamda shahar muhitidagi o‘rni nazariy jihatdan tahlil qilingan. Tadqiqot ShNQ 2.07.01-23 shaharsozlik normalari asosida olib borilib, aholiga xizmat ko‘rsatish muassasalarining xizmat ko‘rsatish radiuslari batafsil o‘rganilgan. Ellikqal’a tumani master-reja loyihasi misolida maktabgacha ta’lim va umumiy o‘rta ta’lim muassasalarining hududiy joylashuvi tahlil qilinib, ularning normativ talablarga muvofiqligi baholangan. Tadqiqot natijalari ijtimoiy infratuzilmani rejalashtirishda hududiy tenglik, transport qulayligi va piyoda yetib borish imkoniyatlarini hisobga olish muhimligini ko‘rsatadi. Аннотaция.В данной статье рассматриваются вопросы создания и развития социальной инфраструктуры городов с точки зрения градостроительства. Социальная инфраструктура является важнейшим фактором, обеспечивающим удовлетворение повседневных потребностей населения, повышение качества жизни и устойчивое развитие территорий. В статье раскрывается понятие социальной инфраструктуры, анализируются ее основные виды и роль в формировании комфортной городской среды. Исследование выполнено на основе градостроительных норм ШНК 2.07.01-23, с особым вниманием к радиусам обслуживания объектов социального назначения. На примере мастер-плана Элликкалинского района проанализировано территориальное размещение дошкольных и общеобразовательных учреждений, а также дана оценка их соответствия нормативным требованиям. Результаты исследования показывают, что при планировании социальной инфраструктуры необходимо учитывать территориальное равенство, транспортную доступность и пешеходную доступность объектов, что способствует формированию устойчивой и сбалансированной городской среды. Abstract.This article examines the issues of creating and developing urban social infrastructure from an urban planning perspective. Social infrastructure is a key factor in meeting the daily needs of the population, improving quality of life, and ensuring sustainable territorial development. The paper analyzes the concept of social infrastructure, its main components, and its role in shaping a comfortable urban environment. The research is based on the urban planning standards ShNQ 2.07.01-23, with particular attention paid to service radius requirements for social facilities. Using the master plan of Ellikqala district as a case study, the spatial distribution of preschool and general education institutions is analyzed, and their compliance with regulatory standards is assessed. The results demonstrate that effective planning of social infrastructure requires consideration of territorial equity, transport accessibility, and pedestrian accessibility, which are essential for achieving balanced and sustainable urban development. Kalit so‘zlar:Ijtimoiy infratuzilma, shaharsozlik, xizmat ko‘rsatish radiusi, master-reja, ta’lim muassasalari, sog‘liqni saqlash, urbanizatsiya, hududiy rejalashtirish, barqaror rivojlanish, jamoat xizmatlari Ключевые слова: Социальная инфраструктура, градостроительство, радиус обслуживания, мастер-план, образовательные учреждения, здравоохранение, урбанизация, территориальное планирование, устойчивое развитие, общественные услуги Keywords:Social infrastructure, urban planning, service radius, master plan, educational institutions, healthcare, urbanization, territorial planning, sustainable development, public services

Fields of Study & Subjects

Local Governance and Planning Urban Development and Societal Issues Architectural and Urban Studies

Publication details

Journal / source
Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)
Publication date
15 January 2026
Language
UZ