NAQDSIZ HISOB-KITOBLARNING SOLIQ SALOHIYATINI OSHIRISHDAGI O'RNI

Read full text
Authors: To'rayev Shavkat Shuxratovich, Sharipov Narzullo G'ulomovich
Cited by: 0

Abstract

Annotatsiya: Mazkur maqolada naqdsiz hisob-kitoblarning soliq salohiyatini oshirishdagi o‘rni va ahamiyati ilmiy-nazariy hamda amaliy jihatdan tahlil qilinadi. Tadqiqotda iqtisodiyotning raqamlashtirilishi sharoitida bank kartalari, mobil to‘lovlar, elektron hamyonlar, QR-kodli to‘lovlar va onlayn-kassa tizimlari kabi naqdsiz hisob-kitob shakllarining soliq bazasini kengaytirishga ta’siri yoritib beriladi. Muallif tomonidan naqdsiz to‘lovlarning iqtisodiyotdagi pul aylanmasining shaffofligini oshirish, “yashirin iqtisodiyot” ulushini qisqartirish hamda soliq intizomini mustahkamlashdagi roli asoslab beriladi. Shuningdek, maqolada naqdsiz hisob-kitoblar orqali real vaqt rejimida moliyaviy operatsiyalarni monitoring qilish imkoniyatlari va bu jarayonning soliq tushumlarini barqaror oshirishga xizmat qilishi tahlil qilinadi. Tadqiqot doirasida rivojlangan mamlakatlar tajribasi bilan qiyosiy tahlil o‘tkazilib, O‘zbekiston sharoitida naqdsiz hisob-kitoblarni rivojlantirish orqali soliq salohiyatini oshirish yo‘nalishlari aniqlanadi.Kalit soʻzlar: Naqdsiz hisob-kitoblar, soliq salohiyati, raqamli iqtisodiyot, elektron to‘lovlar, bank kartalari, mobil to‘lov tizimlari, QR-kodli to‘lovlar, onlayn-kassa tizimlari, soliq bazasi, soliq tushumlari, soliq samaradorligi.Аннотация: В данной статье анализируется роль и значение безналичных платежей в повышении налогового потенциала с научной, теоретической и практической точек зрения. Исследование освещает влияние таких форм безналичных платежей, как банковские карты, мобильные платежи, электронные кошельки, платежи по QR-коду и онлайн-кассовые системы, на расширение налоговой базы в контексте цифровизации экономики. Автор обосновывает роль безналичных платежей в повышении прозрачности денежного обращения в экономике, сокращении доли «теневой экономики» и укреплении налоговой дисциплины. В статье также анализируются возможности мониторинга финансовых операций в режиме реального времени посредством безналичных платежей и роль этого процесса в устойчивом увеличении налоговых поступлений. В рамках исследования проводится сравнительный анализ с опытом развитых стран и определяются направления повышения налогового потенциала за счет развития безналичных платежей в условиях Узбекистана.Ключевые слова: Безналичные расчеты, налоговый потенциал, Цифровая экономика, электронные платежи, банковские карты, мобильные платежные системы, платежи с QR-кодом, системы онлайн-кассы, налоговая база, налоговые поступления, налоговая эффективность. Annotation: This article analyzes the role and importance of cashless payments in increasing tax capacity from a scientific, theoretical and practical perspective. The study highlights the impact of cashless payment forms such as bank cards, mobile payments, electronic wallets, QR code payments and online cashier systems on expanding the tax base in the context of the digitalization of the economy. The author substantiates the role of cashless payments in increasing the transparency of money circulation in the economy, reducing the share of the "shadow economy" and strengthening tax discipline. The article also analyzes the possibilities of monitoring financial transactions in real time through cashless payments and the role of this process in sustainably increasing tax revenues. As part of the study, a comparative analysis is conducted with the experience of developed countries and directions for increasing tax capacity through the development of cashless payments in the conditions of Uzbekistan are identified.Keywords: Cashless settlements, tax potential, digital economy, electronic payments, bank cards, mobile payment systems, QR-code payments, online cash systems, tax base, tax revenues, tax efficiency.

Fields of Study & Subjects

Taxation and Compliance Studies Digital Transformation in Financial Services Economic and Fiscal Studies

Publication details

Journal / source
Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)
Publication date
15 January 2026