ЎЗБЕКИСТОН ШАРОИТИДА ЯПОН МУШМУЛАСИ (ERIOBOTRYA JAPONICA L.) НАМУНАЛАРИНИНГ МАҲСУЛДОРЛИК КЎРСАТКИЧЛАРИ ВА СЕЛЕКЦИОН ИСТИҚБОЛЛАРИ

Ушбу илмий мақолада Ўзбекистоннинг агроклиматик шароитида япон мушмуласи (Eriobotrya japonica L.) намуналарининг маҳсулдорлик кўрсаткичларини қиёсий баҳолаш натижалари баён этилган. Тадқиқотлар Ўзбекистон ўсимлик генетик ресурслари илмий-тадқиқот институти коллекциясидаги 11 та истиқболли селекцион намуна ва шакллар устида 2016–2019 йиллар давомида, яъни ўсимликларнинг 11–14 ёш даврида олиб борилди. Илмий изланишнинг асосий мақсади маҳаллий шароитга энг юқори даражада мослашган, ҳосилдорлиги барқарор ва юқори сифатли мева берадиган генотипларни аниқлаш ҳамда уларни селекция жараёнига жалб этишдан иборат. Таҳлиллар натижасида №1/11 селекцион намунаси ўртача 35,1 кг ҳосил билан стандарт № К-35235 намунасидан қарийб 40 фоизга устунлик қилиши аниқланди. Шунингдек, мақолада мушмуланинг биологик хусусиятлари, унинг совуққа чидамлилиги, меваларининг кимёвий таркиби ва қайта ишлаш имкониятлари дунё илм-фани ютуқлари билан қиёсий тарзда муҳокама қилинган. Олинган натижалар Ўзбекистонда ноанъанавий мевачиликни ривожлантириш ва ички бозорни эрта баҳорги витаминли маҳсулотлар билан таъминлаш учун илмий асос бўлиб хизмат қилади.