ЖИНОЯТ ҲУҚУҚИДА ОИЛА ТУРМУШ ДОИРАСИДА ЗЎРОВОНЛИК ТУШУНЧАСИ

Мақола Ўзбекистон жиноят ҳуқуқида оила турмуш доирасида (маиший) зўровонлик тушунчасининг ривожланиши ва ҳуқуқий тартибга солинишига бағишланган. 2023 йил апрелда қабул қилинган қонун билан Жиноят кодексига 126-1-модда киритилиши орқали оилавий зўровонлик алоҳида жиноят таркиби сифатида тан олингани, унинг жисмоний, психологик, иқтисодий ва жинсий шакллари қамраб олингани таҳлил қилинади. Муаллиф 2019 йилдан бошлабги қонунчилик ислоҳотлари, расмий статистика (2021–2025 йиллардаги зўровонлик ҳолатлари ўсиши), халқаро стандартлар (БМТ, UNICEF, UNDP) ва ўзбекистонлик ҳамда хорижий олимларнинг тадқиқотларига таяниб, болаларга нисбатан оилавий зўровонликнинг алоҳида ҳимоя қилиниши (2024 йилдаги ўзгаришлар, жисмоний жазо ва эътиборсизликни жиноийлаштириш) масалаларини кўриб чиқади. Мақолада қонунларнинг амалий қўлланилиш муаммолари (яраштириш амалиёти, маданий омиллар, суд ва ҳуқуқ-тартибот органлари тайёргарлиги), шунингдек, келгусида онлайн зўровонлик ва бошқа замонавий шаклларни қамраб олиш зарурлиги таъкидланади. Хулоса қисмида ислоҳотларнинг ижобий томонлари билан бирга, уларнинг тўлиқ самарали ижро этилиши учун ижтимоий ва институционал ўзгаришлар муҳимлиги қайд этилади.