İşletme Yönetimi Perspektifinden Yeşil Aklama: Stratejik Bir Yanılsama mı Yoksa Rekabetçi Bir Araç mı?

Bu çalışma, son yıllarda sürdürülebilirlik söyleminin işletme yönetiminde merkezi bir konuma yerleşmesiyle birlikte giderek yaygınlaşan yeşil aklama (greenwashing) olgusunu, işletme yönetimi perspektifinden ele almayı amaçlamaktadır. Artan çevresel farkındalık, yatırımcıların çevresel, sosyal ve yönetişim (ESG) kriterlerine verdiği önem ile birlikte, işletmelerin çevresel performanslarını paydaşlara daha görünür biçimde sunma eğilimini güçlendirmiştir. Ancak bu süreçte bazı işletmelerin gerçek ve ölçülebilir çevresel iyileştirmeler yerine, sürdürülebilirlik söylemlerini iletişim temelli ve sembolik uygulamalarla sınırlı tuttuğu gözlenmektedir. Literatürde yeşil aklama olarak tanımlanan bu yaklaşım, işletmelerin çevre dostu bir imaj yaratmak amacıyla yanıltıcı, seçici veya belirsiz bilgiler yoluyla paydaş algısını yönlendirmelerini ifade etmektedir. Çalışmada, yeşil aklama kavramı öncelikle kavramsal çerçevede ele alınmış; ardından stratejik yönetim, kurumsal itibar ve meşruiyet teorileri bağlamında değerlendirilmiştir. Literatür taraması bulguları, yeşil aklamanın kısa vadede işletmelere olumlu kurumsal imaj ve rekabet avantajı sağlayabildiğini, ancak uzun vadede tüketici güveninin azalması, kurumsal itibarın zedelenmesi ve sürdürülebilir rekabet avantajının ortadan kalkması gibi ciddi yönetimsel riskler doğurduğunu ortaya koymaktadır. Dijital şeffaflığın artması ve düzenleyici denetim mekanizmalarının güçlenmesi, yeşil aklama uygulamalarının ifşa edilme olasılığını yükseltmekte ve bu durum işletmeler için çok boyutlu bir risk alanı oluşturmaktadır. Sonuç olarak çalışma, yeşil aklamanın işletmeler açısından sürdürülebilir bir strateji değil, kısa vadeli kazanımlar uğruna uzun vadeli kurumsal değerleri tehdit eden stratejik bir yanılsama olduğunu vurgulamaktadır. İşletmelerin çevresel sorumluluğu yalnızca iletişim boyutunda değil, temel faaliyetlerine entegre edilmiş şeffaf ve doğrulanabilir uygulamalarla desteklemeleri gerektiği ifade edilmektedir. Anahtar Kelimeler: Yeşil Aklama, Sürdürülebilirlik, İşletme Yönetimi, Kurumsal İtibar