NUTQIY KONTEKSTDA POLIFUNKSIONAL PREDLOGLARNING O'ZGARISHI VA SHUNGA MOS BIRLIKLAR BILAN ALOQASI

Ushbu tezisda o‘zbek tilidagi ko‘makchilarning (masalan, “bilan”, “uchun”, “dan” kabi) nutqiy kontekstda qanday transformatsiyaga uchrayotgani va ularga vazifadosh bo‘lgan til birliklari (sinonimik iboralar, bog‘lovchilar, otlar bilan birikmalar) bilan qanday o‘zaro bog‘lanishi o‘rganiladi. Predloglarning statik emas, balki dinamik tabiati – ya’ni kontekstga qarab ma’no o‘zgarishi, metaforik kengayishi va almashinishi – asosiy e’tibor markazida. Tadqiqot o‘zbek tilini asos qilib olib, ingliz (“with”, “for”, “from”) va rus (“s”, “dlya”, “iz”) tillaridagi o‘xshash predloglar bilan solishtirma tahlil qiladi. Natijalar shuni ko‘rsatadiki, nutqiy jarayonda predloglar tez-tez o‘zgarib, tilning moslashuvchanligi va iqtisodiyotini ta’minlaydi, ammo bu chet tillarini o‘rganuvchilar uchun qiyinchilik tug‘diradi. Ushbu yondashuv tilning pragmatik va semantik jihatlarini yoritishga, shuningdek, korpus tilshunosligi asosida amaliy misollar orqali tilshunoslikdagi mavjud bo‘shliqlarni to‘ldirishga qaratilgan.