लडक बहण यजनच महरषटरतल महलवर झललय आरथक परणमच अभयस सधरभ: रयगड जलह

मुख्यमंत्री माझी लाडकी बहीण योजना, जी महाराष्ट्रात जुलै 2024 मध्ये सुरू झाली, महिलांना दरमहा 1,500 ची आर्थिक मदत प्रदान करते. या योजनेचा मुख्य उद्देश महिला सक्षमीकरण आणि आर्थिक स्वावलंबन वाढवणे हा आहे. या योजनेच्या अंमलबजावणीमुळे राज्याच्या अर्थव्यवस्थेवर आणि विशेषतः रायगड जिल्ह्याच्या महिलांवर विविध आर्थिक परिणाम झाले आहेत. रायगड जिल्ह्यात, योजनेसाठी मोठ्या संख्येने अर्ज प्राप्त झाले, त्यापैकी बहुसंख्य अर्ज मंजूर झाले. परंतु कागदपत्रांमधील त्रुटी, उत्पन्न मर्यादा आणि इतर सरकारी योजनांचा लाभ घेणाऱ्या महिलांमुळे सुमारे 15,849 अर्ज अपात्र ठरले. याव्यतिरिक्त, जून 2025 पर्यंत राज्यभरात एकूण 26.34 लाख महिला अपात्र ठरल्या, ज्यात काही पुरुषांचाही समावेश होता, ज्यामुळे योजनेच्या अंमलबजावणीतील त्रुटी आणि गैरवापर समोर आला. या योजनेमुळे राज्याच्या तिजोरीवर मोठा आर्थिक भार पडला आहे, कारण महाराष्ट्रासह 12 राज्यांनी महिला कल्याण योजनांवर 1.68 लाख कोटी खर्च केले आहेत, ज्यामुळे महसुली तूट वाढण्याचा धोका निर्माण झाला आहे. अपात्र लाभार्थ्यांकडून पैसे परत घेण्याबाबतच्या चर्चांनी योजनेच्या आर्थिक व्यवस्थापनावर प्रश्नचिन्ह निर्माण केले आहे. माजी सनदी अधिकाऱ्यांच्या मते, सुरुवातीपासूनच कठोर निकष लागू करणे आवश्यक होते आणि अपात्र लाभार्थ्यांकडून पैसे वसूल करणे हे सार्वजनिक निधीच्या योग्य वापरासाठी महत्त्वाचे आहे. या अभ्यासात रायगड जिल्ह्यातील महिलांवर झालेल्या आर्थिक परिणामांचे विश्लेषण केले आहे, ज्यात योजनेचे फायदे, आव्हाने आणि भविष्यातील धोरणात्मक शिफारसींचा समावेश आहे. सदर संशोधनातून लाडकी बहीण योजनेच्या अंमलबजावणीवर प्रकाश टाकण्यात आला आहे.