Συντονισμός και ενίσχυση της ισορροπίας νηπίων μέσα από μουσικές ρυθμικές δραστηριότητες αξιοποιώντας το σύστημα Dalcroze σε μαθήματα χορού. Μια εμπειρία ροής

Η παρούσα μελέτη διερευνά τη συμβολή των μουσικών ρυθμικών δραστηριοτήτων, εμπνευσμένων από το παιδαγωγικό σύστημα Dalcroze, στην ενίσχυση του κινητικού συντονισμού και της ισορροπίας νηπίων ηλικίας 4–5 ετών, εστιάζοντας παράλληλα στην εμπειρία ροής (flow experience) που προκύπτει μέσα από την καλλιτεχνική και σωματική εμπλοκή. Το ερευνητικό πρόβλημα εντοπίζεται στην ανάγκη ανάπτυξης αποτελεσματικών παιδαγωγικών πρακτικών για την ψυχοκινητική καλλιέργεια στην προσχολική ηλικία, όπου ο συντονισμός και η ισορροπία αποτελούν θεμελιώδεις βάσεις για την ολόπλευρη ανάπτυξη των παιδιών. Σκοπός της έρευνας είναι να αναδείξει τις παιδαγωγικές και αναπτυξιακές προεκτάσεις της μεθόδου Dalcroze, καθώς και να προσδιορίσει τις συνθήκες που ενισχύουν την αυθεντική βιωματική εμπλοκή των παιδιών μέσω της μουσικής και της κίνησης. Η μεθοδολογία βασίστηκε στη «έρευνα ροής» (flow research design), με τη χρήση δραστηριοτήτων ευρυθμικής σε πλαίσιο μαθήματος χορού. Στη μελέτη συμμετείχαν εννέα νήπια σε δύο διδακτικές ώρες, όπου αξιοποιήθηκε η αφήγηση παραμυθιού και η μουσική ακρόαση για την πρόκληση παιγνιώδους συμμετοχής και κινητικής εμπλοκής. Οι δραστηριότητες επικεντρώθηκαν σε δύο άξονες: (α) την ενίσχυση της ισορροπίας και του συντονισμού μέσω ρυθμικού βαδίσματος και σωματικών ασκήσεων, και (β) την ανάπτυξη μουσικής αντίληψης και ρυθμικής ανταπόκρισης μέσα από την εναλλαγή αργών και γρήγορων ρυθμών. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η μέθοδος Dalcroze συνέβαλε στη βελτίωση της ισορροπίας, της κινητικής σταθερότητας και της ρυθμικής ανταπόκρισης τωννηπίων, ενώ παράλληλα ενίσχυσε τη συναισθηματική εμπλοκή, την αυτορρύθμιση και την κοινωνική αλληλεπίδραση. Η συστηματική επανάληψη ρυθμικών μοτίβων αποδείχθηκε καθοριστική για την κατανόηση και ενσωμάτωση των κινητικών δεξιοτήτων, ενώ η χρήση αφηγηματικού πλαισίου ενδυνάμωσε την παιγνιώδη συμμετοχή και τη δημιουργικότητα. Συμπερασματικά, η παρούσα μελέτη υποστηρίζει την παιδαγωγική αξία της μεθόδου Dalcroze στην προσχολική αγωγή, αναδεικνύοντας τη σημασία της σύνδεσης μουσικής και κίνησης για την ανάπτυξη βασικών ψυχοκινητικών δεξιοτήτων. Προτείνεται περαιτέρω έρευνα με μεγαλύτερα δείγματα και διαφοροποιημένα πλαίσια εφαρμογής, ώστε να διερευνηθούν οι δυνατότητες ένταξης της ευρυθμικής σε ευρύτερα εκπαιδευτικά περιβάλλοντα.Λέξεις κλειδιά: Μέθοδος Dalcroze, κινητικός συντονισμός, ισορροπία νηπίων, μουσικοκινητικές δραστηριότητες, εμπειρία ροής AbstractThe present study investigates the contribution of musical rhythmic activities, inspired by the Dalcroze pedagogical system, to the enhancement of motor coordination and balance in preschool children aged 4–5, while also focusing on the flow experience that emerges through artistic and bodily engagement. The research problem lies in the need to develop effective pedagogical practices for psychomotor cultivation in early childhood, where coordination and balance constitute fundamental bases for children’s holistic development. The aim of the study is to highlight the pedagogical and developmental implications of the Dalcroze method and to identify the conditions that foster children’s authentic experiential engagement through music and movement. The methodology was based on a flow research design, employing eurhythmic activities within the context of dance lessons. The study involved nine preschool children over two sessions, where storytelling and music listening were utilised to stimulate playful participation and motor involvement. The activities focused on two main axes: (a) strengthening balance and coordination through rhythmic walking and body exercises, and (b) developing musical perception and rhythmic responsiveness through the alternation of slow and fast tempi. The findings indicated that the Dalcroze method contributed to the improvement of children’s balance, motor stability and rhythmic responsiveness, while simultaneously enhancing emotional involvement, self-regulation and social interaction. The systematic repetition of rhythmic patterns proved decisive for the understanding and internalisation of motor skills, while the use of a narrative framework reinforced playful engagement and creativity. In conclusion, the present study supports the pedagogical value of the Dalcroze method in early childhood education, emphasising the significance of linking music and movement for the development of core psychomotor skills. Further research with larger samples and diversified contexts of application is recommended, in order to explore the potential integration of eurhythmics into broader educational settings.Keywords: Dalcroze method, motor coordination, preschool balance, music–movement activities, flow experience