Liberal Demokrasinin Krizi, Neoliberal Dönüşüm ve Demokratik Olmayan Liberalizmin Yükselişi

Bu çalışma, liberal demokrasinin krizini konjonktürel bir gerileme olarak değil, liberalizm ile demokrasi arasındaki tarihsel ve kurucu gerilimden kaynaklanan yapısal bir sorun olarak ele almaktadır. Günümüzde liberal demokrasilerin karşı karşıya olduğu kriz, yalnızca otoriter popülizmin yükselişi, siyasal kurumlara duyulan güvenin azalması, temsil ve katılımın zayıflaması gibi aktüel göstergelerle sınırlı değildir. Aksine bu kriz, bireysel hakların korunmasını merkeze alan liberalizm ile halkın temel siyasal kararları almasını savunan demokrasi arasındaki olumsal birliktelikten doğan içsel bir gerilime dayanmaktadır. Çalışma, literatürde yaygın olan ve demokrasinin krizini “liberal olmayan demokrasilerin” yükselişi üzerinden açıklayan yaklaşımları eleştirerek, asıl sorunun demokratik alanı daraltan “demokratik olmayan liberalizm” eğilimlerinde yattığını ileri sürmektedir. Neoliberal dönüşümle birlikte politik yaşamın ekonomikleşmesi, yurttaşlığın piyasa katılımına indirgenmesi, teknokrasi ve plütokrasinin güçlenmesi; liberal demokrasinin meşruiyet krizini derinleştirerek demokratik alanın tasfiyesine zemin hazırlamaktadır. Siyasal antagonizmanın rasyonalite söylemleriyle bastırıldığı bu “post-politik” ufukta; plütokrasi ve teknokrasi, halk egemenliği ilkesi yerine uzmanların egemenliğini ikame ederek meşruiyet krizini yapısal bir boyuta taşımaktadır. Krizin yapısal ve aktüel nedenlerini tartışan çalışma; günümüzün temel sorununun daha az liberalizm değil, aksine demokratik alanı daraltan “demokratik olmayan liberalizm” olgusu olduğunu iddia etmektedir.