लकशह समजवद आण भडवलशहच ऐतहसक सघरष

Read full text
Authors: राहुल प्यारेलाल परदेशी
Cited by: 0

Abstract

भांडवलशाही आणि समाजवाद यांच्यातील संघर्ष हा आधुनिक सामाजिक-आर्थिक इतिहासाचा एक महत्त्वपूर्ण भाग राहिला आहे. औद्योगिक क्रांतीनंतर विकसित झालेल्या भांडवलशाही व्यवस्थेने आर्थिक वाढ आणि उत्पादनक्षमता वाढवली असली, तरी त्याचबरोबर सामाजिक विषमता, वर्गभेद आणि श्रमिकांचे शोषणही वाढले. या परिस्थितीत समाजवादी विचारसरणीचा उदय झाला. मात्र, २०व्या शतकातील क्रांतिकारी समाजवादाच्या प्रयोगांनी अनेकदा लोकशाही मूल्ये आणि व्यक्तिगत स्वातंत्र्यावर मर्यादा आणल्या. या पार्श्वभूमीवर लोकशाही समाजवाद ही संकल्पना भांडवलशाही आणि क्रांतिकारी समाजवाद यांच्यातील समन्वय साधणारा मार्ग म्हणून उदयास आली. संसदीय लोकशाही, घटनात्मक प्रक्रिया आणि कल्याणकारी राज्याच्या माध्यमातून सामाजिक न्याय व आर्थिक समता साध्य करणे हे लोकशाही समाजवादाचे मुख्य उद्दिष्ट आहे. या संशोधनात भांडवलशाही आणि लोकशाही समाजवाद यांच्यातील ऐतिहासिक संघर्षाचा तात्त्विक व राजकीय अभ्यास करण्यात आला आहे. तसेच, जागतिकीकरण आणि नवउदार भांडवलशाहीच्या संदर्भात लोकशाही समाजवादाच्या शक्यता आणि मर्यादा यांचे विश्लेषण करण्यात आले आहे.

Fields of Study & Subjects

Political Economy and Marxism Colonial History and Postcolonial Studies South Asian Studies and Diaspora

Publication details

Journal / source
Zenodo (CERN European Organization for Nuclear Research)
Publication date
31 January 2026