जतरचय नमगर लणय: एक ऐतहसक परयटन सथळ

महाराष्ट्राच्या मराठवाडा विभागातील परभणी जिल्ह्यातील जिंतूर तालुक्यात वसलेल्या नेमगिरी लेण्या या जैन धर्माशी संबंधित एक महत्त्वाचे ऐतिहासिक पर्यटन स्थळ आहे. या लेण्या प्राचीन काळातील जैन साधना, तपश्चर्या, अहिंसा आणि आत्मसंयमाच्या परंपरेचे द्योतक असून दिगंबर जैन परंपरेशी निगडित आहेत. डोंगराळ व शांत नैसर्गिक परिसरात कोरलेल्या या लेण्यांमध्ये साधी पण अर्थपूर्ण स्थापत्यरचना, ध्यानासाठी कक्ष, दगडी टाक्या आणि तीर्थंकरांच्या मूर्ती आढळतात. सातवाहन काळात जैन धर्माच्या प्रसाराच्या पार्श्वभूमीवर या लेण्यांची निर्मिती झाल्याचे अभ्यासकांचे मत आहे. आजच्या काळात नेमगिरी लेण्या इतिहास, धर्म, स्थापत्यकला आणि पर्यटन यांच्या दृष्टीने महत्त्वपूर्ण ठरतात. योग्य जतन, संवर्धन व पर्यटन विकासाच्या माध्यमातून हे स्थळ एक प्रमुख ऐतिहासिक पर्यटन केंद्र म्हणून विकसित होऊ शकते.