સવદશ પરયવરણય જઞન અન ટકઉ વકસ

માનવ સંસ્કૃતિનો ઈતિહાસ મૂળભૂત રીતે માનવ અને પ્રકૃતિના સહઅસ્તિત્વનો ઈતિહાસ છે. પ્રાચીન સમયથી માનવજીવન કુદરતના નિયમો સાથે ગોઠવાયેલું રહ્યું છે. આધુનિક ઔદ્યોગિક યુગ પહેલાં પ્રકૃતિને માત્ર ઉપભોગની વસ્તુ તરીકે નહીં, પરંતુ જીવનના આધારસ્તંભ તરીકે જોવામાં આવતી હતી. ભારત જેવી પ્રાચીન સંસ્કૃતિમાં પૃથ્વી, જળ, વન અને પ્રાણી માત્ર સંસાધન નહીં, પરંતુ પૂજનીય અસ્તિત્વ તરીકે માનવામાં આવ્યા. આ સંદર્ભમાં પેઢીદરપેઢી વિકસેલું પર્યાવરણીય જ્ઞાન આજે “સ્વદેશી પર્યાવરણીય જ્ઞાન” તરીકે ઓળખાય છે. આજના સમયમાં વિકાસની અતિશય દોડમાં પર્યાવરણીય અસંતુલન, પ્રદૂષણ, જળસંકટ અને હવામાન પરિવર્તન જેવી સમસ્યાઓ માનવ અસ્તિત્વ માટે ગંભીર પડકાર બની છે. આવા સમયમાં “ટકાઉ વિકાસ”નો વિચાર મહત્વનો બની ગયો છે. રસપ્રદ બાબત એ છે કે