Mısır Üniversitelerindeki Türk Dili ve Edebiyatı Bölüm/Ana Bilim Dalları Üzerine Bir Değerlendirme

ÖZ Mısır’da Türk dili ve edebiyatı ve Türk kültürünün öğrenilip öğretilmesi konusunda geçmişten günümüze artan bir ilgi vardır. Mısır’la hem coğrafî hem de ortak kültür geçmişimizin olmasından dolayı bugün de bu ilişki önemini korumaktadır. İki ülke arasındaki ekonomik, kültürel, diplomatik alanlardaki bağlar her geçen gün artmaktadır. Gelişen siyasi ve ekonomik ilişkilere bağlı olarak nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi kullanılarak hazırlanan araştırmada Mısır üniversitelerinde Türk dili ve edebiyatı öğretimine ilişkin genel durumun ortaya konulması ve değerlendirmelerde bulunulması amaçlanmıştır. Bu bağlamda Mısır’da yürütülen Türk dili ve edebiyatı öğretimi bir bölüm veya ana bilim dalı olarak Türk dili ve edebiyatı dersi bulunan üniversiteler üzerinden değerlendirilmiştir. Bölüm veya ana bilim dalında okutulan dersler ile akademisyen ve öğrenci sayıları mukayeseli olarak incelenmiştir. Çalışmada, fakültelerin internet sitelerinde yayımlanan veya bölümde görev yapan akademisyenlerden alınan programlar tercüme edilerek Türk dili ve edebiyatı bölümlerinde veya ana bilim dallarında okutulan dersler tespit edilmiştir. Ders içerikleri göz önünde bulundurulduğunda, bunların dil ve edebiyatla sınırlı olmadıkları, Türk tarihi, kültürü, sanatıyla da alakalı oldukları görülmüştür. Türk dili ve edebiyatı bölümlerinde dil ve tercüme derslerinin çok olduğu; Türk edebiyatı, tarihi ve kültürüyle ilgili derslerin az olduğu ve Türk edebiyatının temel alanlarına ait derslerin sistemli bir biçimde ders programlarına dâhil edilmediği tespit edilmiştir. Ayrıca bölümlerde okutulan dersler bakımından farklılıklar bulunduğu ortaya konulmuştur. Mısır'da bulunan Türk dili ve edebiyatı bölümleri ile Türkiye'deki benzer bölümler arasında yapılacak iş birlikleri, bu bölümlerin akademik gelişimine katkı sağlamanın yanı sıra, akademik kadro ve öğrencilerin Türkiye ile olan bağlarını da güçlendirecektir. Mısır üniversitelerinde Türk dili ve edebiyatı öğretimi faaliyetlerinin tespit edilmesinin sonraki süreçte gerçekleştirilecek çalışmalar için yol gösterici olacağı düşünülmektedir. Anahtar kelimeler: Türkoloji, Türk Dili ve Edebiyatı Öğretimi, Mısır’da Türk Dili ve Edebiyatı, Ders Programları ABSTRACT In Egypt, there has been a growing interest in the learning and teaching of Turkish language, literature, and culture, both historically and to the present day. This relationship remains significant today due to our shared geographical and cultural history with Egypt. Economic, cultural, and diplomatic ties between the two countries are increasing daily. This research, prepared using document analysis, a qualitative research method, aims to present and evaluate the general situation regarding the teaching of Turkish language and literature in Egyptian universities, in light of these developing political and economic relations. In this context, the teaching of Turkish language and literature in Egypt has been evaluated through universities that offer Turkish language and literature courses as a department or major. The number of courses taught in departments or main disciplines, as well as the number of academics and students, were examined comparatively. In this study, the programs published on the faculties' websites or obtained from academics working in the departments were translated, and the courses taught in Turkish language and literature departments or main disciplines were identified. Considering the course content, it was observed that these courses were not limited to language and literature, but were also related to Turkish history, culture, and art. It has been observed that Turkish language and literature departments in Egypt have a high number of language and translation courses, a low number of courses related to Turkish literature, history, and culture, and that courses on the fundamental areas of Turkish literature are not systematically included in the curricula. Furthermore, differences in the courses taught in these departments have been revealed. Collaborations between Turkish language and literature departments in Egypt and similar departments in Türkiye will contribute to the academic development of these departments, as well as strengthen the ties between academic staff and students and Turkey. It is believed that identifying Turkish language and literature teaching activities in Egyptian universities will provide guidance for future studies. Keywords: Turkology, Teaching Turkish Language and Literature, Turkish Language and Literature in Egypt, Course Schedules