Vai trò của Tam Điệp-Biện Sơn trong chiến dịch Bắc tiến năm 1789: Một giả thiết tiếp cận từ góc độ kiểm soát thông tin

Bài viết này đề xuất một giả thiết nghiên cứu về vai trò của Tam Điệp – Biện Sơn trong chiến dịch Bắc tiến năm 1789, tiếp cận từ góc độ kiểm soát thông tin.TÓM LƯỢCCuộc hành quân Bắc tiến của quân Tây Sơn do vua Quang Trung chỉ huy đầu năm 1789 thườngđược mô tả trong sử sách như một cuộc hành quân “thần tốc”,’’bí mật’’và ‘’bất ngờ’’, tạo nênyếu tố bất ngờ lớn đối với quân Thanh. Tuy nhiên, cơ chế cụ thể tạo ra đồng thời ba yếu tố “thầntốc” ,’’bí mật’’và “bất ngờ” này vẫn còn những điểm chưa được lý giải một cách thống nhất.Bài viết này thử nêu ra một giả thiết cho rằng phòng tuyến Tam Điệp-Biện Sơn không chỉ đóngvai trò là một tuyến phòng thủ quân sự, mà còn có thể đã góp phần tạo ra sự gián đoạn đáng kểtrong việc truyền đạt thông tin giữa Bắc và Nam trong một khoảng thời gian nhất định. Trong bốicảnh đó, khả năng quân Tây Sơn sử dụng đường thủy trong một số chặng hành quân có thể đãgiúp rút ngắn thời gian di chuyển thực tế, đồng thời vẫn duy trì được yếu tố bất ngờ đối với đốiphương.Giả thiết được đặt ra trên cơ sở đối chiếu một số tư liệu đương thời và xem xét lại điều kiện địalý–quân sự của khu vực Tam Điệp-Biện Sơn, với mục đích gợi ý thêm một hướng tiếp cận trongviệc nghiên cứu chiến dịch Bắc tiến năm 1789.