ГИЁҲВАНДЛИК ВА ПСИХОТРОП МОДДАЛАР БИЛАН БОҒЛИҚ ҲУҚУҚБУЗАРЛИКЛАР ТУШУНЧАСИ, МАЗМУН-МОҲИЯТИ ВА ТАСНИФИ

Мақолада гиёҳвандлик воситалари ва психотроп моддалар билан боғлиқ ҳуқуқбузарликлар тушунчаси, уларнинг мазмун-моҳияти ҳамда таснифи илмий-ҳуқуқий нуқтаи назардан таҳлил қилинади. Тадқиқотда мазкур турдаги қилмишларнинг ижтимоий хавфлилиги, жиноят-ҳуқуқий ва маъмурий-ҳуқуқий табиати, профилактика ва ҳуқуқни қўллаш амалиётида учрайдиган типик муаммолар (терминологик ноаниқлик, квалификациядаги коллизиялар, далиллар базаси, латентлик, трансмиллий айланма) ёритилади. Ҳуқуқбузарликлар объект, объектив томон (сақлаш, тайёрлаш, ўтказиш, ташиш, контрабанда, реклама/ташвиқот, ноқонуний етиштириш), субъектив томон ва субъект белгилари, шунингдек айланманинг “контактли” ва “контактсиз” (интернет/мессенжер/“закладка”) шаклларига кўра таснифланади. Алоҳида эътибор жавобгарликни дифференциация қилиш, жазонинг мутаносиблиги, реабилитация ва ресторатив механизмларнинг профилактика билан уйғунлиги, шунингдек рақамли муҳитдаги хавфлар (онлайн савдо, криптотўловлар, анонимлаштириш)ни ҳуқуқий баҳолашга қаратилган. Якунда таснифнинг амалий аҳамияти ва профилактик-ҳуқуқий чораларни такомиллаштириш бўйича хулосалар баён этилади.